Bozuk taşımamak için kimse para üstünü almıyor

Haberin Devamı

YTL'ye geçiş sonrası perakende sektörü temsilcileri, tüketicinin davranışlarının hiç de beklendiği gibi çıkmadığım gördü. Tansaş Genel Müdürü Servet Topaloğlu, en şaşırdıkları farklılığın bozuk para kullanımında yaşandığını söyledi. Topaloğlu, yaşadıklarını şöyle anlattı: "Avrupa'da bir cent için bile müşteri kasada kavga eder. Ama bizim müşterimiz bozuk parayı almak istemiyor. Bozuk para sayma makineleri aldık, kasalarımızı bozuk paranın çok artacağını düşünerek yemledik ama hiçbirine gerek yokmuş. Çünkü müşteri bozuk para taşımadığı için bize de bozuk getirmiyor." Tansaş Genel Müdürü ile YTL'ye geçiş sonrası 'marketlerde yaşananları' konuştuk...

* YTL ile birlikte 'Çarşıda pazarda yanlış hesap yapanm diyen marketlere daha çok gidecek' deniliyordu. YTL, marketlerin müşteri sayısını nasıl etkiledi?
Geçen senenin aynı dönemine göre hım perakende sektöründe yukarı doğru bir hareket var. Ama bunu yüzde yüz YTL'ye bağlamak doğru olmaz.

Bozuk para cüzdanları herkesin elinde kaldı
* Kredi kartı kullanımında bir artış yaşandı mı?
Yine beklenenin aksine YTL, ilk aylarda kredi kartları kullanım oranlarının düşmesine neden oldu. Yani bizde kredi kartları yüzde 60'lar civarındadır. Yüzde 40 nakittir. Ocak ve Şubat ayının ortasına doğru bu oran yarı yarıya olmaya başladı. Yani insanlar daha çok nakit kullanmaya başladı.

* Bozuk para sirkülasyonu ne kadar arttı?
Metal parada sirkülasyonun çok artacağım bekliyorduk. Ama artmadı. Türkiye'de metal para kullanım alışkanlığı zor oturacak gibi geliyor. Biz bütün hesaplarımızı bozuk paranın çok olacağını düşünerek yapmıştık. İşte bozuk para makineleri aldık. Kasalarda onlara göre yer açtık. Ama hiçbirine ihtiyaç olmadı. Kimse cebinde metal para taşımak istemiyor. Biz müşteriye sürekli bozuk para veriyoruz ama müşteriden bize bozuk para gelmiyor.

* Bu durum bozuk paranın çok kullanıldığı diğer ülkelerde de böyle mi?
Hayır, aksine... Avrupa'ya gittiğinizde bir cent için bazen kavga çıkar. Bizde müşteri parasının üstünü almadan gidiyor. Bizim kasiyerler bozuk para üstünü zorla veriyor. Müşteri 'Üzerimde taşımak istemiyorum' diyerek almıyor. Gelir durumu yüksek değil ama o metal parayı istemiyor. Bu nedenle bozuk para cüzdanları yapan firmalar da çok zor duruma düştü. Biz de aldık satarız diye ama kimsenin cüzdan aldığı yok. Hepsi elimizde kaldı.

Türkiye yabancıların burnunda tütüyor
* Yabancıların Türkiye ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Yabancı perakende devleri Türkiye'ye gelmeyi çok istiyor. Türkiye burunlarında tütüyor. Fakat Türkiye çok zor bir pazar. Geleneksel pazar ve kayıtdışı, yabancıların korktuğu birinci konu. İkinci nokta ise Türkiye'de rekabet çok yoğun. Bu bakımdan gelmekte çok zorlanıyorlar. Veya geldikleri zaman istedikleri kadar büyüyemiyorlar. Büyüdükleri zaman işe bunun bedelini çok ağır bir şekilde ödüyorlar.

Yenmiş hindinin suyuna para ödedik
Tanşaş'ın kullanılan ürünü bile değiştirme, kasa zamanında açılmazsa 20 YTL alışveriş çeki verme gibi özellikleri olan Akılalmaz Tüketici Hakları projesi sürüyor. Servet Topaloğlu, "Proje istismar da edilebilirdi. Bu nedenle yıllık 1 milyon dolarlık bir kaynak ayırdık ama bize maliyeti sadece 200 bin dolar oldu" dedi. Proje başladığından beri 2 bine yakın kasa açtırma talebinin geldiğini söyleyen Topaloğlu, zamanında kasa açılamadığı için 3 müşteriye 20 milyon verdiklerini açıkladı.

"Türk tüketicisi Avrupa'dan çok daha iyi niyetli" diyen Topaloğlu, proje kapsamında başlarına ilginç olayların da geldiğini anlattı: "Yılbaşında İstanbul'da büyük mağazaların birinden hindi alan bir müşterimiz elinde küçük naylon torba içinde biraz sıvı ve içinde bir iki parça et parçası ile geri geldi. 'Ben sizden hindi aldım. Hindinin suyundan rahatsız oldum. Paramı geri istiyorum' dedi. Hindi mindi yok ortada. Ama yine de tam bir hindi parası ödedik."

Akılalmaz hakları devler de öğrenecek
Akılalmaz Tüketici Hakları projesinin dünyada örnek gösterildiğini belirten Servet Topaloğlu, projeye yurtdışından da ilgi olduğunu anlattı. Topaloğlu, "Haziran ayında dünya perakendecileri Budapeşte'de bir konferans için biraraya gelecek. Tüm dünyadan Wal-Mart gibi perakende devlerinin katılacağı bu konferansa, Türkiye'den ilk kez Tansaş tüketici hakları projesi nedeni konuşmacı olarak davet edildi. Projeyi orada anlatacağız" dedi.