Aristokrasi, kelime anlamı olarak soylular sınıfı demektir ve bir yönetim şeklidir. Soylu sınıfın siyasi iktidarı elinde bulundurduğu yönetim biçimine aristokrasi denir.
Türkçeye Fransızca kökenli bir kelime olan aristocratie kökünden gelmiş olan aristokrat siyasi bir yönetim biçimi olarak da tanımlanabilir.
Aristokrasi nedir?
Aristokrasi, kelime anlamıyla "soyluluk" ile eş anlamlıdır. Bir yönetim biçimi olarak, toplumun seçkin ve nitelikli bir kesiminin iktidarda olduğu sistemi ifade eder. Aristokrasinin üyelerine aristokrat veya soylu denir; bu kişiler genellikle seçkin, ünlü veya ayrıcalıklı sınıfa mensup bireylerdir.
Aristokrasinin tarihsel olarak tanımlamalarına bakacak olursak:
Antik Yunan'da aristokrasi
- Platon, aristokrasiyi "en iyilerin yönetimi" olarak tanımlamıştır.
- Aristoteles ise bu yönetim biçimini, hem yönetmeye hem de yönetici seçmeye en uygun az sayıda kişinin iktidarı elinde tuttuğu ve gücü halkın yararına kullandığı bir sistem olarak açıklamıştır.
Aristoteles, aristokrasinin çeşitli türlerini şöyle sınıflandırmıştır:
- Timokrasi: Yalnızca belirli bir mülk veya sermayeye sahip olanların yönettiği sistem.
- Plutokrasi: Servet sahiplerinin hükümeti kontrol ettiği sistem.
- Demokrasi: Onurlu ve liyakatli kişilerin yönettiği sistem.
Antik Roma'da aristokrasi
Roma'da aristokratlara patrici denirdi. Bunlar, ilk Roma senatörlerinin torunlarından oluşan ayrıcalıklı bir sınıftı. Ünlü devlet adamı Cicero da bu sınıfın bir üyesiydi.
Aristokrasinin tarihi ve özellikleri
Ekonomik, toplumsal ve siyasi gücü soylular sınıfı elinde bulundurduğu zaman bu yönetim biçimine aristokrasi denir. Aristokrasi geçmiş olarak milattan önce 300 yıl öncesine kadar giden bir yönetim biçimidir. İlk çağ site devletlerinde görülmüş olan aristokrasi ilk olarak Yunanistan Atina'da görülmüştür. Aristokrasinin özellikleri ise şu şekilde sıralanır:
- Soylu sınıf yönetime egemendir.
- İlk ve orta çağda büyük toprak sahipleri aristokratlar olduklarından askeri gücü de elinde bulundururlardı.
- Toplumda eşitlik yoktur.
- Aristokrasi miras yolu yani doğumla geçer. Sonradan aristokrasiye dahil olmak mümkün değildir.
Aristokrat nedir?
Aristokrat, kelime anlamı olarak soylu demektir fakat anlam olarak daha kapsamlı sonuçları da mevcuttur. TDK sözlük anlamına göre aristokrat soylular sınıfından olan, ayrıcalıklar, soylu, seçkinler veya aristokrasi yandaşı olan kimse demektir.
Orijinal olarak aristokrasi kurallarını benimseyen ve takip eden kimseler aristokrat olarak tanımlanır. 19.yy'a kadar kişilerin soylu bir aileden geliyor olması aristokrat olmaları için yeterliydi. Fakat günümüzde aristokrasi için soylu olmanın gerekmediğine dair söylemler ve inanışlar mevcuttur.
Türkçeye Fransızca kökenli bir kelime olan aristocratie kökünden gelmiş olan aristokrat siyasi bir yönetim biçimi olarak da tanımlanabilir. Siyasi, ekonomik ve toplumsal güç eğer soylular sınıfının elinde olursa aristokratların elinde olmuş olur ve bu yönetim şekline de aristokrasi denir.
Aristokrasi ile yönetilen ülkeler hangileri?
Günümüzde hala Birleşik Krallık da dahil olmak üzere Avrupa'nın birçok yerinde aristokrasi vardır ve aristokratik unvanlar varlıklarını sürdürmektedir. Yönetimsel herhangi bir özellik taşımasa da kişinin belirgin ve saygın bir geçmişi olduğunu gösteriyor. Günümüzde sanat, bilim ve ilim ile ilgili saygın kişiler aristokrat unvanına sahip olarak görülürler.
Aristokrasi ile yönetilen ülkeler arasında Avustralya, Belçika, Belize, Bahamalar, Danimarka, Kanada, Japonya, Jamaika, Lüksemburg, Norveç, Papua Yeni Gine, Büyük Britanya, Solomon Adaları ve İspanya vardır. Ayrıca Ürdün, İsveç, Tayland, Fas, Monako, Umman, Vatikan, Lihtenştayn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan da aristokrasi ile yönetilir.
