Ağrısız rahim filmi çektirmek mümkün!

16 Nisan 2021 Cuma - 14:48 | Son Güncelleme : 16 04 2021 - 14:48

Rahim boşluğu görüntülenmesi için kullanılan özel yöntemlerden biri rahim filmidir. Rahim filmi sayesinde gebelik ihtimalinin arttığını belirten Girişimsel Radyoloji Uzmanı Prof. Dr. Onur Sıldıroğlu bu yöntemi sizler için anlatıyor.


Rahim boşluğu, rahim tüpleri ve karın alt boşluğunu detaylı olarak incelemek için rahim filmi çekilir. Çekilen bu filme halk arasında rahim filmi, tıbbi literatürde ise HSG (Histerosalpingografi) denir. Uzun zamandır kullanılan bu yöntem sayesinde teknolojinin gelişmesi ile de korele olarak işlem süresi kısalmış ve oluşma ihtimali olan komplikasyonlar da azalarak ortadan kalkmıştır.
 
Rahim filmi işlemi konvansiyonel ya da dijital floroskopi cihazları sayesinde gerçekleştirilir. Çekim için kontrast madde denilen enjekte edildiğinde filmde parlaklık oluşturarak rahim ve tüplerin görülmesini sağlayan bir ilaç kullanılır. Bu ilaç iyonik, non- iyonik, iyotlu, yağ ya da su bazlı maddelerden yapılmış farklı formlarda olabilir.  Kullanılacak bu ilacı rahim boşluğuna verebilmek için çelik ya da plastik gibi maddelerden yapılmış olan steril kanül ya da sondalar kullanılır.
 
Önemli noktalardan biri filmin doğru pozda çekilmesidir. Doğru ve uygun pozda film çekmenin iki yolu vardır. Biri hastanın pozisyonunu değiştirmesi diğeri ise hasta pozisyonunu değiştirmeden C kollu floroskopi ya da anjiografi cihazı ile makineyi rahim karşısında uygun açıya getirerek çekim yapmaktır. Hastanın pozisyon değiştirmesi filmin kalitesini ve yorumlanmasını değiştireceğinden tercih edilen bir yöntem değildir. 
 
Kişiden kişiye göre değişmekle birlikte bazı yöntemler ağrı, kanama gibi komplikasyonlara yol açarken bazı yöntemler ise hiçbir komplikasyona sebep olmayıp aksine yan etkileri azaltabilir.
 
 
Kişinin kilosuna göre x-ışını geçirgenliği değişeceğinden filmin kalitesi etkilenebilir. Konvansiyonel yöntemde kişinin kilosuna göre ayarlanmış standart dozlar verilir. Bu durumda film istenildiği kadar net olmayabilir. Ancak dijital sistemlerde hem x-ışını yani radyasyon dozu azalır hem de çekim sonrası post processing işlemler ile daha net ve rahat yorumlanan, çözünürlük ve kontrastı optimum ayarlanmış filmler elde edilebilir.
 
Neden rahim filmi çekilir?
 
Rahim filminin çekilmesinin amacı genellikle rahmin iç yapısını ve tüplerinin durumunu anlamaktır. Diğer yöntemlere kıyasla rahim filmi daha net ve doğru bilgiler vermektedir. Özellikle korumasız cinsel ilişkiye rağmen gebe kalamayan kadınların rahim filmi çektirmesi gerekir.
 
Ağrısız rahim filmi kişiye özeldir
 
Rahim filmi çekiminde önce kişinin ihtiyacına göre ağrı kesici ya da kas gevşetici ilaçların kullanılması önerilir. Ancak bu ilaçlar bazı durumlarda yetersiz kalabilir. Acı eşiği düşük kişilerde ise narkoz uygulanması tercih edilebilir. Narkoz yani anestezi eşliğinde yapılan çekimler işlem sürecini uzatıp ekstra risklere sebep olabilir. 
 
Ağrısız rahim filmi C kollu floroskopi cihazlarında yeni kontrast maddeler kullanılarak çekilir. Bu maddeler sayesinde rahim boşluğu doldurulur ve oldukça ince, yumuşak kanüller tercih edilerek rahatsızlık düzeyi minimuma indirilerek inceleme yapılır. Kullanılacak floroskopi cihazının kalitesi haricinde işlemi gerçekleştirecek hekim ve ekibinin de tecrübeli olması önemlidir.
Görüntüleme sırasında önemli noktalar fark edilebilir. Örneğin tüplerin tıkalı olması gibi… Tüplerin kapalı olması ancak uzman hekim ve ekibi sayesinde görülebilir. Bunu fark etmeyen hekim o bölgeye baskı yaptıkça hastanın canını yakabilir.
 
Rahim filmi çektirmeden önce kişinin yaşadığı sorunları ve hastalık geçmişinin dinlenmesi önemlidir. Fobi, panik atak ya da vajinismus hastalığı olan kişilere daha özenli yaklaşılması gerekir.
 
Ağrısız rahim filmi ise diğer alternatiflerine kıyasla oldukça kolaydır. İlk olarak röntgen masasına sırtüstü yatılır. Kişiye uygun olan ve inceleme için uygun olan aletler seçilir. Rahim ağzına ince ve yumuşak kanüller yerleştirilerek yaklaşık 10 cc kadar kontrast madde rahim boşluğuna doldurulur. Kontrast maddenin içinde ise erimiş iyotlu tuzlu su bulunur. Bu esnada floroskopi ekranında ilaç ilerleyişi izlenerek önemli görülen durumlar kaydedilir.
 
Bilinenin aksine ağrısız rahim filmi çekme işleminde doğum için kullanılan çatal kolları, iğne ya da can yakıcı aletler kullanılmaz.
 
Doğru bir rahim filminde; rahmin ön ve arka yüzü tam karşıdan çekilmelidir. Mukoza kabartıları her açından görülmeli ve kıvrımları belli olmalıdır. Bunların haricinde ise işlem kısa ve ağrısız geçmelidir. İşlem sonrası kişi herhangi bir kanama, ağrı ya da enfeksiyon komplikasyonları yaşamamalıdır.