Dolar alıp başını gitmişken ve avro da tarihinde tavanı neredeyse ilk defa bu kadar zorlamışken; ticaret yapanların, borcu ya da alacağı olanların başı bu kadar sıkışmışken, okul parası ödeyecek velilerin, ev kiraları dolar üzerinden olanların hali ne oldu acaba derken, düşündüm.

Bu neydi böyle?

Nasıl bir ihtiyaç, nasıl bir saplantı, sonrasında nasıl bir mecburiyetti.

Dünyada konu ne olursa olsun yapılan bütün kavgaların, çıkan bütün savaşların temel sebebiydi üstelik.

Savaşların gerçek olmayan nedenleri hep günlük olaylara ya da değişimlere dayanır.

Oysa sebep aslında hep ekonomiktir.

Belki de bu sebeple akademisyenler parayı; sosyoloji ve felsefenin konusu olarak incelemek zorunda kalmışlar.

Adına karşılığında mal ve hizmet almaya ve vermeye; bunların ekonomik değerlerini takas etmeye yarayan üzerinde rakamsal değerler taşıyan kâğıt veya madeni ödeme aracı anlamına gelen, bir tutku ve sömürge aracı dediğimiz maddeye para diyoruz.

Dünyanın en önemli materyali...

Para yokken deniz kabuklarıyla yapılıyormuş takas işleri. Deniz kabuğunu da bulmak, ona ulaşmak, farklısını, renklisini bilmek zor diye mi yoksa estetik bir duruşu var diye mi seçmişler belli değil.

DÜZEN BOZULDU...

İlk para, günümüzden üç bin yıl önce icat edilmiş. M.Ö. 7. yüzyılda Asur kralının icadı olan bu el oyuncağı iş, bin yıllar sonra insanları birbirine bağlayan, birbirine düşüren, dünyanın düzenini bir anda sağlayıp bir anda bozan bir mucize halini almış.

Asur kralı, Tanrı’dan aldığı ilhamla kilden bir kalıp yapıp içine bronz koyarak hayvan figürlerinden elde ettiği paralarıyla gurur duyuyormuş. Halbuki o anda insanlığın kaderini nasıl değiştirdiğinden haberi dahi yokmuş.

Bu icadıyla nelere kadir miymiş, nelere sebep mi olmuş, orası karışık biraz.

Ama dünyanın düzenini bozduğu kesin.

Biraz araştırınca insanlığın bu işin peşine hemen düştüğünü gördüm. Paranın varlığı ve insana katacağı güç onlara iyi gelmiş olacak ki aradan tam bir yüzyıl geçtikten sonra Lidyalılar, tarihte parayı ilk kullanan devlet olmuşlar.

Zeus’un gazabına rağmen ateşi çalıp insanlara veren Prometeus’un işlediği suç gibi bir şey olsa gerek bu da...

Hem faydalı hem yakıcı bir lütuf...

Madeni parayı ise ilk olarak Anadolu’da M.Ö. 7. yüzyılda Lidyalılar yapmış. M.Ö. 118’de deri para kullanan Çinliler, M.S. 806 yılında kağıdın bulunması ile kağıt para kullanmaya başlamışlar. Batıda kağıt paranın kullanılmaya başlanması ise 17.yüzyıldan sonraymış.

Kağıt para ilk kez 1690’da ABD ve İngiltere’de basılmış ve o günden sonra mertlik tamamen bozulmuş. Diğer ülkelerin de kendi merkez bankalarını kurmalarıyla bankalar, borsalar, finans merkezleri almış başını gitmiş bütün dünyada.

Şimdiyse; insanın insana yaptığı iyilik, insanın insana yapabileceği en büyük kötülüklerin sebebi...

Para var mı, şan barabar; para yok mu, cehennem barabar.