SORU: Emeklilik ikramiyemle Akdeniz’de bir tatil köyünden hisse aldım. Oradan elime yıllık belli bir miktar para geçiyor. Bu tesiste yerli ve yabancı müşteriler olduğu gibi içki servisi de yapılıyor. Zekâtını da verdiğim bu para dinimizce sakıncalı mı? (Ahmet Şen)

CEVAP: İçki üretip satmak Müslüman’a haramdır. Ama siz turistik bir tesisin ortağısınız. Burada gayrimüslim turistler gelip içki içiyorlar. Onlar içkiyi helal biliyor. İslâm hukukçularına göre, şarap Müslüman için mal değil fakat gayrimüslim için maldır. Bir Müslüman, gayrimüslime ait şarabı gasp etmiş olursa kıymetini ödemek zorundadır (el-Mebsut: 11/102-104). Ebu Yusuf şu fetvayı veriyor: “Zimmilerin (gayrimüslim tebanın), şarap ve domuz ticareti yapmaları geçerlidir. Çünkü domuz ve şarap onlar hakkında değerli maldır. Nitekim Hz. Ömer’in, ‘Bırakınız onlar şarabı satsınlar, siz paranın onda birini (vergi olarak) alınız’ sözü de bu görüşümüzü destekler” (el-Mebsut: 13/137).

HARAM OLDUĞU SÖYLENEMEZ
Hz. Ömer, şarap ve domuz ticaretiyle kazanılan paralardan vergi aldığına göre içkiyi helal bilen kimselere satılan içkiden sağlanan gelirin haram olduğu söylenemez. Eğer haram olsaydı Hz. Ömer içkiden kazanılan paralardan vergi almazdı. Siz o tesisin ortağısınız. Gelirini alır, meşru yollarda harcarsınız. Devletin gelirleri arasında sigaradan, içkiden, totodan, lotodan alınan vergiler yok mu? Devlet memurlarına verilen maaşlar, sağlanan bu gelirlerden verilmiyor mu? Siz tatil köyünden gelen geliri yersiniz, harcarsınız, zekâtını da verir, yoksulları sevindirirsiniz.

ÜLKE KALKINMASINA YARDIM
Devlet tahvili almak da haram değildir. Çünkü o tahvilleri almak ülke kalkınmasına yardım etmek demektir. Devlet halktan topladığı paralarla ihtiyaçlarını karşılar, yatırım yapar, yol yapar. Böylece büyük kârlar sağlar. Bu sağladığı imkânlara karşılık tahvil almış olanlara da bir miktar kâr verir. Bu, haram olan riba kategorisine girmez. Çünkü ribada bir taraf zarar eder, bazı para babaları da havadan para kazanır. İhtiyaç sahibi bireylere verilen ödünçten enflasyonun üstünde fazla almak haram olan ribadır. Ama devletten ve ticari kuruluş olan bankalardan alınan gelirin haram olduğu kanısında değilim. Çünkü onlar ihtiyaçlarını karşılamak için değil, yatırım yapıp daha çok kâr sağlamak için para toplar.