Ayşen Kaya adlı okurum, geçen yıl zekâtını Çocuk Esirgeme Kurumu'na, temizlik maddesi almak suretiyle verdiğini, oysa cami hocasının zekâtın kurumlara verilemeyeceğini söylediğini belirterek ödedikleri zekâtın kabul olup olmadığını soruyor.

Hz. Peygamber döneminde zekât, devlet tarafından toplanan dini bir vergiydi. Ve Kur'ân'da Tevbe 60'ıncı ayette sayılan sınıflara harcanırdı. Zekâtın harcama kalemleri dikkatle incelenirse hemen devletin bütün kamu harcamalarını kapsadığı anlaşılır. Çünkü bunlar fakirler, yoksullar, zekât toplayan memurlar, kalpleri İslâm'a ısındırılacak olanlar (Müslüman olmaları gerekmez), kölelikten kurtarma, borçlular, Allah yolu ve yolculardı.

Zekâtı devlet toplayıp bu kalemlere harcardı. Devlet kurum değil mi? O halde kurumlara zekât verilmez yargısı, Kur'ân'ın değil, Peygamber ve dört halife döneminden sonra doğan şartlar dolayısıyla verilmiş bir hükümdür. Kur'ân hükmü değildir. Çocuk Esirgeme Kurumu'na da, gerçekten fukaraya, kamuya harcayacak kuruluşlara da zekât verilebilir. Bu konuda Kur'ân açısından bir engel yoktur.

Ancak zekât deterjan olarak verilir mi? Zekât para olarak verilir ama verilecek parayla yoksulun muhtaç olduğu şey alınacaktır. Deterjan da kurumun en çok muhtaç olduğu şeyse zekât parasıyla deterjan satın alınıp verilmesinde bir sakınca yoktur.

Verdiğiniz zekâtın kabul edilip edilmediğini ise ben bilemem. Çünkü kabul edecek olan Allah'tır. Allah rızası için vermişseniz, Allah kabul eder. Allah, kulunun eylemini, niyetine göre değerlendirir. Allah yolu tabiri içine savunma harcamalan, hatta kamu harcamalan da girer. Çocuk Esirgeme Kurumu, yoksul çocukların barındığı yuvalardır.

Neslimiz ne zaman yaratıldı?
Soru: "Ben, sizin Ademinizden 40 bin sene önce yaşamış bir Ademim" diye bir yerde okumuştum. Ayrıca dünyanın yaşının 4,5 milyar yıl, kâinatın yaratılışının da 15 milyar yıl olduğu belirtiliyor. Bu durumda bizim neslimiz ne zaman yaratıldı? Ya da Ademler meselesi nedir?

Cevap: Bu tür rivayetler, şaz rivayetlerdir. Bunlar, bir ölçü değil, sadece İslâm dünyasında Adem'den önce de insanlar olduğunun düşünüldüğü, hatta evrim düşüncesini benimseyenlerin bulunduğu hakkında bir fikir verir. Bu konuda, "Kur'ân Ansiklopedisi" adlı eserimizin "İnsan" maddesine bakabilirsiniz.