Dünden devam

“Çeşitli varlıklara konulmuş olan güzel sevgisi, temiz nefisleri gaflet uykusundan uyandırıp asıl âlemine, oradan da kutsal huzura (düzeye, mertebeye) çıkarmak içindir. Bu âlemde ne kadar güzel şey varsa hepsi yüce âlem nurlarının parıltılarından ibarettir. Bitkilerde görülen çeşit çeşit güzellikler, bitkisel ruhun güzellik ışığıdır. Hayvanlardaki güzellik hayvan ruhunun güzelliğinin parıltısıdır. İnsanın güzelliği de görünmeyen ruhunun ışığının açığa vurmasından ibarettir. Bitki, hayvan ve insan. Bunların hepsi de güzellik ışığını yüce âlemden alır. Göze güzel görünen bu varlıklar, o yüce âlemin güzelliğinin araçlarıdır. Yüceler âlemi, kutsal ışıkların kaynağıdır.

Demek ki tüm âlemde görünen, o kutsal güzelliktir. Her varlık, o tanrısal ışıktan, kabiliyeti ve ezeli payı ölçüsünde ışık almıştır. Âlemde hiçbir zerre yoktur ki ona, Hak Taâlâ’dan bir ışık vurmuş olmasın. Arifler, somut kalıplara konmuş olan bu ışıkları görünce bunların kaynağı olan ışığı düşünür, yüce Hakk’a ulaşırlar. Saf nefis (ruh) aynasının karşısına sevgilinin yarısı konsa hemen aynada görülür. Amacı yüce olan kimse, sevgilisinin sadece yarısını değil, tamamını görmek ister. Allah yolunun yolcuları olan tasavvuf önderleri, bütün çabalarıyla parça parça güzellerden geçip küllî güzele ulaşmak amacıyla hep Hakk’ı düşünür, gönüllerinde O’ndan başkasının sevgisine yer vermezler.

Hak, her varlıkta tecelli eder ama en büyük tecellisi insanadır. En büyük ışığı insana vurmuştur. Çünkü insanı, bütün evreni temsil eder bir kabiliyet ve özellikte yaratmıştır. Bunun için “Nefsini bilen, Rabbini bilmiş olur” buyurulmuştur. Hakk’ın yüksek tecelli kaynağı olduğunu bilen arifler, kendi ruhlarını severler. Çünkü O’nun Hakk’a doğrudan bağlı olduğunu ve Hakk’ın O’ndan göründüğünü bilirler.”

İşte ibadet, kendisinde en yüksek haliyle tecelli eden yaratıcıyla iletişim kurmak ve en sonunda O’nunla bütünleşmek içindir. O’nunla bütünleşen, bireysel varlığının farkında olmaz, kendinden kaybolur, Hak ile yaşar.

Yarınki yazımda, “Kulda Allah’ın
yakın tecellisi konusuna değineceğim.