(Dünden devam)
Allah, doğru yolda olanları eğri yollara düşürmez. Ayrıca Allah'ın şaşırtması tabiri, müşriklerin yanlış davranışlarını kınamak amacıyla söylenmiştir. Nitekim yanlış davranışında ısrar edene, "Allah şaşırtmış" yahut "gözünü kör etmiş" denilir. Ra'd Suresi'nin 27'nci, Furkan Suresi'nin 9'uncu, İsra Suresi'nin 90-3'üncü ayetlerinde inançsızların, alay amacıyla Peygamber'den çeşitli mucize isteklerine, "Eğer peygamberse kendisine mucizeler verilmeli, gökten ona yardımcı bir melek, kendisini bolluğa kavuşturacak hazine indirilmeli, ölüleri diriltmeli, dağları yerinden kaldırıp topraklarını, içinden ırmakların aktığı verimli topraklara çevirmeli, gökten herkesin görüp okuyabileceği bir kitap indirmeli" gibi isteklerine işaret edildikten sonra, "Allah, dilediğini (bu tür sözlerle) saptırır. Yöneleni de kendisine iletir" (Ra'd: 27) buyurulmaktadır.

Anlamsız davranışlar
İşte Allah'ın şaşırtmasından söz eden ayetler, bir yandan inançsızların anlamsız davranışlarını kınamakta, diğer yandan Peygamber'i teselli etmektedir. Peygamber'e, "Ey Muhammed, sen onlara söyle, Allah dilediğini saptırır, kendisine yöneleni de doğru yola iletir" mesajı verilmektedir. Bu ifade, onları kınama amacını taşır. Allah'ın saptırması, onları doğru yoldan alıp eğri yola sokması değil, onları kendi hallerine bırakmasıdır. Asıl onları saptıran, bu tür sözleridir. Ayet, onların, bu tür sözlerle saptıklarını anlatmaktadır.

Doğruya yönelmeyenler
Zaten ayetin sonu, Allah'ın saptırmasının ne anlama geldiğini açıklıyor: "Allah, yöneleni doğru yola iletir." Ama kendisine yönelmek istemeyen insanı da zorla doğru yola iletmez. Çünkü o, doğru yola gitmek istememiş, bulunduğu halde kalmayı yeğlemiştir. İyiye, güzele, doğruya yönelmemiştir. Böyle bir çaba göstermeyeni Allah, zorla doğru yola götürmez.

İstese onu da doğru yola zorlar ama bunu yapmak ezeli hikmetine ve insanın sorumluluğuna aykırıdır. Ezeli hikmeti ve yasası gereği, hakka yönelmeyi, insanın kendi seçimine bırakmıştır ki herkes yaptığından sorumlu olsun, eylemlerinin ödül veya cezasını görsün.