SORU: Günümüz şartlarında bile 4 eşli evliliğe cevaz veren görüşler var. "4'e kadar almak farz, boşamak sünnet" deniliyor. Savaşların yoğun olduğu yıllarda, kadın nüfusunun erkeklere göre fazla olması nedeniyle çok eşli evlilik uygulaması olmuş olabilir. Ama günümüz şartlarında kadınla erkek nüfusu eşit gibidir. Buna göre, 4 eşli evlilik bazı yörelerimizde ve islâm ülkelerinde olduğuna göre 3 erkek bekâr kalacak demektir. Bu, adil bir düzen olmuyor anlamına gelir mi? Allah, tek eşliliği istediğine göre ikinci eş ve diğerleriyle imam nikâhı ile yapılan evlilikler normal mi? (Muammer Akbaş)

CEVAP: İslâm'dan önceki dinlerde bir erkek, istediği kadar kadınla evlenebilirdi. İslâm bunu 4 ile sınırlamış ve kadınlar arasında adalet şartına bağlamıştır. Bir eşle yetinmenin daha uygun olacağını da vurgulamıştır. Ama tümden yasaklamamıştır. Çünkü kim ne derse desin, erkeklerin doğasında çok eşlilik vardır. Aslında doğada egemen yasa da budur. Ancak şimdi toplumlar bunu kabul etmiyor, yasalarla yasaklıyorlar. Avrupa'da yasak, Türkiye'de de yasak. Ama yasal olmayan yollarla çok eşlilik sürmektedir. Eşini aldatan, başka kadınlarla ilişki kuran pek çok iş adamı, hatta kanun yapıcısı veya uygulayıcısı bile vardır.

Dinde böyle söz yok
Dini nikâhla birden fazla (4'e kadar) eş sahibi olan erkeğin eylemi, din açısından zina değildir. Böyle bir şeyi söylemek, dini yok saymak olur. Kanun bunu zina sayar başka, ama şartlarına uygun (yani iki şahidin huzuruyla ve gönül rızasıyla kıyılan) nikâhlı birleşme zina değildir. Elbette bu, teşvik edilmez. Çünkü bu durumda kadının hukuki bir güvencesi olmaz. Fakat iki gönül bir olunca samanlık seyran olur. Ayrıca, "4 kadın almak farz, boşamak sünnet" diye bir sözün İslâm diniyle bir ilgisi yoktur. Tek kadınla evlenmek bile farz değil, sadece sünnettir.

"Tek kadınla evlenin"
İslâm tarihinde kendini bilime verdiğinden evlenmeyen çok bilgin vardır. Kur'ân, çok kadınla evlenmeyi teşvik etmiyor, sadece zorunlu bazı şartlarda buna müsaade ediyor ama ailede dirlik düzenlik için tek eşle yetinmenin daha uygun olacağını vurguluyor. "Gevretmemeniz, yani haksızlık etmemeniz için en uygun olan tek kadınla evlenmektir" buyuruyor. Eşler arasında adaletin gözetilmesi emrinden sonra gelen bu cümle, aslında çok eşliliği son derece sınırlamaktadır. Büyük İslâm bilgini Muhammed Abduh, bu ayetin tefsirinde devletin, çok eşliliği yasaklayabileceğim söylemektedir.