Dünden devam

‘Onun tüm sözleri kalbimizi etkilerdi’

Üveys, aslında Ömer’in kendisine mağfiret dilemesi gerektiğini söyleyince Ömer şöyle dedi: “Ben Allah Elçisi’nin şöyle buyurduğunu işittim: Tâbiîler’in (Peygamber arkadaşlarından sonra gelen kuşak) en hayırlısı Üveys el-Karani’dir. Annesinden başka kimsesi yoktur. Duası bereketiyle Allah onun vücudundaki hastalığın izini sildi, sadece bir dirhem kadar bir iz bıraktı.” Bu söz üzerine Üveys, Ömer için mağfiret diledi ama halkın kendisine yönelmesinden hoşlanmadığı için kayıplara karıştı, nereye gittiği bilinmedi. Daha sonra Kûfe’ye geldi. Biz kendisiyle oturup Allah’ı zikrederdik. Konuştuğu zaman onun sözleri gibi kalbi etkileyen bir söz olmazdı (İbn Hanbel, Müsned: 1/38-39, Siyeru A’lâmi’n-Nubelâ: 4/19-33).

HIRKAYI GİYMEK İSTEMEDİ

Üveys el-Karani hakkındaki rivayetlerin çoğu mantıktan uzak, çelişkilerle doludur. İşte şu rivayet de onlardan biridir. Bu efsanevi menkıbeleri anlatan Kûfeli Useyr diyor ki: “Ona sordum: ‘Kardeşim, seni yanımıza gelmekten alıkoyan nedir?’ cevabı ‘Çıplaklık’ oldu. Arkadaşları onunla alay eder, onu incitirlerdi. Kendisine bir hırka verdim, ‘Al bunu giy’ dedim. ‘Yapma, onlar bunu üstümde görürlerse bana sataşırlar’ dedi. Israrım üzerine giyip arkadaşlarının yanına gitti. ‘Bakalım bunun hırkasına kim aldanacak?’ dediler. Geldi, hırkayı çıkardı.

ÖMRÜNÜ ÇÖLDE GEÇİRMİŞ

‘Gördün mü?’ dedi. O adamların yanına gittim, ‘Bu adamdan ne istiyorsunuz? Adam soyunuyor kınıyorsunuz, giyiniyor kınıyorsunuz. Hep ona eziyet ediyorsunuz’ dedim. Adamları haşladım” (Bkz. İbn Sa’d, Tabakat: 6/161-165). Ömrünü çölde, kumlar üzerinde geçiren Üveys, çağının en zahid sekiz kişisinden biri kabul edilmiştir. Annesine iyiliği ve saygısı Üveys’i Hz. Peygamber’e gelmekten alıkoymuştur (Hilye: 2/87). Onun, şöhretten kaçınmak üzere başını alıp gittiği, bir daha görülmediği rivayeti yanında Hz. Ali ile Muaviye arasında geçen Sıffın Savaşı’nda Ali’nin safında çarpışıp öldürülenler arasında bulunduğunu söyleyenler de vardır.

YARIN: Tarihin sisleri altındaki kimlik.