* Dünden devam
25 Kasım Cuma günü bizi, UNESCO tarafından “Dünya Kültür Merkezi” seçilen İsfahan’ın tarihi yerlerine götürdüler. Hıristiyanların çoğunlukta olduğu İsfahan’ın eski mahallelerinde bulunan Ermeni katedralini gezdirdiler. Sonra Melikşah döneminden kalma Atik Camii’ni (Ulu Camii) gördük. Öğleden sonra dört eyvanlı dikdörtgen biçiminde büyük bir meydana gittik. Burası Çin’dekinden sonra en büyük gösteri meydanıymış. Meydanın dört yanını dükkanların oluşturduğu galeriler sarıyordu. Her galerinin ortasında toplumu yöneten dört kesimi temsil eden bir eyvan bulunuyor.

Bir eyvanda Şeyh Lutfullah Camii var ki gerçekten yapılışı ve kubbesi insanı hayrete düşürüyor. Burayı ziyaret eden bir Avrupalı mimar, “Ben burayı ziyaret edene kadar mucize duyardım ama manasını anlamazdım. Burayı gördükten sonra mucizenin ne demek olduğunu anladım” dedi. Bunun karşısında Şah Abbas’ın ve sonraki yöneticilerin törenleri izlediği beş katlı bir bina var. Burası da muhteşem bir yapı. Dikdörtgenin uzun kenarlarına dik olan bir sıranın ortasında, toplumu manevi yönden yöneten bilim ve ibadeti simgeleyen cami ve medrese, bunun karşısında da ekonomiyi simgeleyen bir eyvan bulunuyor.

Burayı gezerken akşam ezanı okundu. Ben ve Bosnalı Dr. Salih, camiye gittik. Caferî imamın arkasında önce akşam namazını kıldık. Caferîler, öğleyle ikindiyi, akşamla yatsıyı birleştirerek kılıyorlar. Bunu biliyordum. Onun için akşamın ardından biraz bekledik. İki rekât sünnet kıldık. Sonra kamet okundu. Bu kez yatsı namazını kıldık. Namazda bir fark yok. Yalnız onlar, Malikîler gibi ellerini bağlamıyor, yana salıyorlar. Rükû tekbirini alırken de ellerini kulaklarına götürüyorlar. Rükû’da imam açık olarak üç defa “subhanallah” sonra da “subhanellahi’l-azim ve bihamdih” diyor. Secde tesbihleri bizimkiyle aynı.

YARIN: Müslümanlar birlik olmalıdır.