SORU: Şeyh Bedrettin ile ilgili görüşleriniz nedir? (Onur Esen/Manavgat)

CEVAP: Bedrettin Simavi (760 H/1358 M) tarihinde Edirne’ye bağlı Simavna’da doğdu. Babası Simavna kadısı (yargıcı) İsrail’dir. Bundan dolayı Simavna Kadısı Oğlu adıyla tanınmıştır. Çocuk yaşında Kur’ân-ı Kerîm’i ezberlemiş olan Bedrettin, ilk tahsilini Konya’da görmüş, sonra gittiği Kahire’de ünlü İslâm bilgini Seyyid-i Şerif Cürcani ile beraber Şeyh Ekmel Baberti’den ders almış, yine Mısır’da Peygamber soyundan geldiği kabul edilen Hüseyin Ahlati’ye intisap ederek tasavvuf yoluna girmiştir. Yaptığı sıkı riyazet sonucu zayıf düşüp hastalanan Bedrettin’i Şeyh Hüseyin Ahlati, öküz dili denilen bir otla tedavi ettikten sonra icazet verip Tebriz’e göndermiş. Timur huzuruna çıkan Bedrettin, bilginler arasındaki tartışmalara katılıp bilimsel yeterliliğini göstermiş ve kimsenin çözemediği bir davayı çözdüğü için Timur ona kızını vermek istemişse de gönlü buna razı olmayan Bedrettin, gizlice Mısır’a gidip şeyhinin hizmetine girmiştir.

ÇOK SAYIDA MÜRİTİ VARMIŞ
Bir ara Mısır hükümdarı Melik Zahir Seyfettin Barkuk’un oğlu Farah’a hocalık da yapmış. Hüseyin Ahlati ölürken Bedrettin’i yerine bırakmış. Altı ay kadar şeyhinin postuna oturan Bedrettin, şeyhin müritlerinden gördüğü kıskançlık dolayısıyla önce Halep’e, sonra Şam’a gelmiş, oradan da Anadolu’ya geçmiştir. Anadolu’da büyük saygı kazanan Bedrettin’e çok kimse bağlanmıştır. Yıldırım Bayezid’in oğlu Musa Çelebi, onu kazaskerliğe tayin etmiştir. Yıldırım’ın öteki oğlu Çelebi Mehmet, kardeşlerini yenerek Osmanlı İmparatorluğu’nun başına geçince Şeyh Bedrettin’i aylık 1000 akçe ulufe (maaş) ile ailesiyle birlikte 1413’te İznik’e sürgün etmiş. Bedrettin İznik’te bir yandan bilimsel çalışmalarını sürdürürken bir yandan da mürit toplayıp siyasi örgütlenmeye çalışmış. Bu amaçla has müritlerinden kendi gibi toprak ve malların müşterek hale getirilmesi, özel mülkiyetin kaldırılması görüşünü savunan Börklüce Mustafa’yla (Dede Sultan) Torlak Kemal’i Aydın ile Saruhan’a göndererek geniş bir bağlılar kitlesi vücuda getirmiş.

YARIN: Şeyh Bedrettin’in idamı...