Soru: Yurt dışında çalışıyorum. Yakında Türkiye'ye hem iş, hem de büyüklerimizi ziyaret amaçlı bir gezim olacak. Seferilik konusunu araştırırken sorularımın yanıtlanmasından ziyade kafam karıştı. İlmihalden kontrol ettiğim kadarıyla "piyade yürüyüşüyle üç merhalelik yapılan yolculuk" diye başlayan açıklamada daha sonra kaç fersahın kaç mil yaptığını falan anlatmaya çalışmışlar. Ben 10 saatlik uçak yolculuğuyla Türkiye'ye geldiğim zaman, seferi olur muyum olmaz mıyım? Belli bir süre İstanbul, Ankara ve diğer illeri de dolaşmak zorunda kalacağım. Neye göre seferi oluşum değişecek? Baba evinde seferi olunmaz diyenler de var. Bu konuya açıklık getirir misiniz? (Cüneyt Çelebioğlu)

Cevap: Sefer, namazların kısa kılınabileceği yolculuk demektir. Seferde mesafe, kafile devesi veya yaya yürüyüşle günde altı saat yürümek şartıyla üç günlük yol kabul edilmiştir. Yürüyüş, orta bir yürüyüş olacaktır. Çok acele veya çok yavaş yürüyüş muteber değildir. Faraza yaya üç günde gidilecek yolu uçakla beş dakikada gitmiş olan yine seferi sayılır. Veya yaya üç günde gidilecek yolu kağnı arabasıyla beş günde giden de yine seferi olur. Bugünkü ölçülerle bu mesafe, takriben 81 kilometre kabul edilir.

Gidilecek yol Hanefî fıkıh kitaplarına göre yaklaşık 80 kilometre veya daha fazla mesafede ise namazlar kısaltılabilir. Ama hadislere göre 5-6 kilometrelik mesafelerde de seferilik hükmü uygulanabilir. Gittiğiniz yerde 15 günden az kalacaksanız namazları kısa kılarsınız. Ama 15 günden fazla kalacaksanız, namazları tam kılacak ve orucunuzu da tutacaksınız.

Seferilik (yolculuk) hükümleri, oturduğunuz yerin mahallerini geçmenizden itibaren başlar. Yoldaki molalarda namazları kısa kılarsınız. Şayet ne kadar kalacağını bilmez, buna karar veremezse, yarın veya öbür gün dönmeye niyet ettiği halde senelerce dönmeyip orada kalsa yine seferi sayılır. Asıl evine dönen kimse, şehrine kavuşur kavuşmaz misafirliği kalkar.

İnsan, doğup yerleştiği veya karısının yerleştiği yere varınca seferi olmaz. Yolda misafir sayılır fakat oraya varınca misafirliği kalkar. İnsan bir şehirde otururken çoluk çocuğunu nakletmeden başka bir şehirde de ayrıca evlenmiş olsa, her iki şehir de kendisinin asıl vatanı olur, hangisine varsa mukîm sayılır.