Soru: Ölen bir kişinin ailesi tarafından üç gün boyunca sabahtan akşama kadar Kur'ân okutulup, gelen misafirlere iki öğün yemek verilmesi dinimiz açısından uygun mudur? Ölünün ruhuna Fatiha okunur mu? Okunan bu duaların ölüye faydası nedir? (Kemal Çevik / Elbistan)

Cevap: Cenaze evinde iki gün boyunca yemek vermek diye bir gelenek yoktur. Tam tersine, konu komşu cenaze evine yemek götürür. Çünkü acılı durumda olan o insanlar yemek pişirmek istemezler, hatta yemek yeme isteklerini dahi kaybederler. İşte onlara yardım için yemek götürülmekle, hiç değilse yemek yapma telaşından kurtulurlar.

Ama ölen kişinin hayrına, yakınları fakirlere yardım eder, sadaka verirlerse bu güzeldir. Verilen sadakalar, ölünün ruhunun şad olmasına vesile olur. Ölmüşlerin ruhu için Kur'ân okunacağı hakkında sünnetten sağlam bir delil yoktur. Yalnız, "Yasin, Kur'ân'ın kalbidir, onu ölülerinize okuyunuz" şeklinde sağlam olmayan bir hadis var ise de İbn Hibbân, bu hadisin, ölmüşlerin ruhuna değil, ölmekte olanlara, yani can çekişenlere Yasin okumayı öğütlediğini belirtmektedir. Hz. Peygamber'in, ölülerin ruhlarına Fatiha okuduğuna dair hiçbir rivayet yoktur.

Fakat bu durum, ölülerin ruhuna hiç Kur'ân okunmayacağı anlamına gelmez. Kur'ân okumak sevaptır. Sevabı okuyana aittir. Yalnız okuyan kişi, okuduğu Kur'ân yüzü suyu hürmetine ölmüşlerinin ruhunun şad olmasını, bağışlanmasını Allah'tan diller, onlara dua ederse ölmüşlerin ruhları, bu duadan ve okunan Kur'ân'dan yararlanırlar. Çünkü bu bir araştır, hayır ile duadır. Ruhlar, anılmakla şad olurlar. Öyle olmasa yüce Allah, Kur'ân'da çeşitli peygamberlerin esenlikle anıldıklarını, özendirici bir üslupla belirtmez, "Âlemler içinde Nuh'a selam olsun, İbrahim'e selam olsun..." demez.

'Banka kredisi haram mı?'
Soru: Özbekistan'da ticaretle uğraşıyorum. Şu anda ekonomik kriz içindeyim. Bankadan kredi kullanmam dinen haram mıdır?

Cevap: Bulunduğunuz şartlar sizi banka kredisi kullanmaya mecbur ediyorsa kanaatimce kredi kullanabilirsiniz. Zaten bugün artık banka kredisi zorunlu hale gelmiştir. Ev, araba alan kredi kullanıyor. Çünkü o kadar parayı peşin olarak ödemek bazılarınca mümkün değildir. Haram olan riba, fukaradan alınan fazlalıktır. Siz ticari işlemler için kanunla kurulmuş finans kurumlarından kendi isteğinizle kredi alıyorsunuz, banka da size belli bir ücret karşılığında krediyi sağlıyor. Burada ezilen bir taraf görmüyorum. Bankasız modern ekonominin yürüyeceğine inanmıyorum.