Dünkü yazımda yer verdiğim Mana Yılmaz adlı okurumun, "Berzah kelimesinin anlamı nedir?" sorusunu cevaplamaya bugün de devam ediyorum.

Allah, Mümin Suresi'nin 45 - 46'ncı ayetlerinde suda boğularak helak edilen Firavun ve ailesinin, sabah akşam ateşe sunulduklarını bildirmektedir. Ateşe sunulan beden değildir. Çünkü beden ölmüş, çürümüştür. Ateşe sunulan ruhtur. Ayrıca Allah, bu ayetin sonunda kıyamet gününde Firavun ailesinin en çetin ateşe sokulmasını emredeceğini bildirmektedir. Demek ki ateşe sunulmaları, kıyamet gününde ateşe girmelerinden farklıdır.

Kıyamet gününde ruhlar bedenlere sokulunca Firavun ve adamları bedenli olarak ateşe sokulacaklardır. Berzah azabı ruhsaldır. Alimlerin çoğunluğuna göre ruh, beka (süreklilik) için yaratılmıştır. Ezelî değil, fakat ebedîdir. Ruh ölmez, ölen bedendir. Ruh bedenden ayrıldıktan sonra tekrar bedenine dönünceye kadar Allah'ın nimet veya azabında bulunur. Ruhun bedensiz hayatına Berzah hayatı denir.

Güzel işler yapanlar
Yüce Allah, Bakara Suresi'nin 154'üncü ayetinde Allah yolunda öldürülenlerin diri olduklarını, Al-i İmrân Suresi'nin 169-171'inci ayetlerinde de Allah yolunda öldürülenlerin Rableri katında rızıklanmakta olduklarını, Allah'ın kereminden kendilerine verdiği nimetlere sevinmeleri yanında, arkalarından henüz kendilerine yetişmeyenlerin de korku ve üzüntüye uğramayacaklarını ve Allah'ın, mü'minlerin ecrini zayi etmeyeceğini görmekle sevindiklerini bildirmektedir. Bu ayetler, ruhların diri olduğunu kanıtlar.

Berzah hayatında ruh, beden içinde yapmış olduğu amellerine uygun bir durumda bulunur. Güzel işler yapmış olanlar cennet gibi, kötü işler yapmış olanlar da cehennem gibi bir hayat içinde olurlar.

"İşte oturacağın yer"
Peygamber (s.a.v.) kabrin, ya cennet bahçelerinden bir bahçe veya cehennem çukurlarından bir çukur olduğunu söylemiştir. Başka bir hadislerinde de, "Biriniz öldüğü zaman sabah, akşam ona oturacağı yer gösterilir.

Eğer cennet halkından ise cennet halkındandır (orası cennettir), eğer cehennem halkından ise cehennem halkındandır (onun makamı cehennemdir). Ona, 'işte Allah seni kıyamet günü tekrar diriltinceye (yani bedenlendirip kaldırıncaya) kadar oturacağın yer burasıdır' denilir."

İşte Firavun ve ailesinin ruhları da berzahta amellerine uygun bir ateş azabına sunulur. Bu zorba insanlar sadece kabirde ruhanî bir ateşe sunulmakla kalmazlar, kıyamette de bedenli olarak azabın en çetinine sokulurlar. Allah bizleri böyle bir sonuçtan korusun! Ruhlarımızı peygamberlerin, sıddîklerin, şehitlerin ve sâlihlerin ruhlarıyla beraber eylesin, âmin!