Soru: Ben peruk kullanıyorum. Abdest alırken bunun üzerine meshedebilir miyim?

Cevap: Abdesti anlatan Maide Suresi'nin 6. ayetinde, yüz ile el-kolun yıkanması, baş ile ayakların da meshedilmesi emredilmektedir. Mesih organlarının kendisi üzerine meshedilebileceği gibi üstüne giyilen giysi üzerine de meshedilebilir. Başa sarılan sarık ve ayağa giyilen çorap üzerine meshedilir. Bu konuda İbn Kudâme'nin el-Muğni adlı eserinde geniş açıklama vardır. Peruk, başa giyilen giysi durumundadır.

Peruk üzerine meshedebilirsiniz. Siz Allah'ın değerlendirmesini göz önünde bulundurun. Dinin tanıdığı kolaylığı güçleştirmek haksızlıktır. Bu konuda daha önceki bir cevabımı da anımsatayım:

İki okurumuz, çorap üzerine meshedilebileceğini belirten yazımıza istinaden bize sitem etmekte, bu görüşün atalardan gelen geleneklere aykırı olduğunu belirtmekte, bir diğeri ise Müslümanların hakkının (daha doğrusu vebalinin) üzerimde kalacağını belirtmektedir. Biz bu sütunda ayrıntıya girmeden öz olarak Kur'ân'in getirdiği an duru, kolay, sade İslâm'ı anlatmaya çalışıyoruz, gelenekleri değil.

Kur'ân ve gelenekler
Eğer Kur'ân'ın doğrularını anlatmaz da gelenekleri Kur'ân'ın üstüne çıkarırsak işte o zaman Kur'ân'ın hakkı üstümüzde kalır, bundan Allah'a sığınırız. Maide Suresi'nin 6. ayetinde yüzün ve dirseklere kadar ellerin yıkanması, başın ve aşıklara kadar ayakların meshedilmesi emredilmektedir. Yapılan meallerin hemen hepsi ayeti çarpılmıştır. Ayaklar, ayetteki mesih emrinden sonra gelmektedir. "Fağsilû: Yıkayınız" emrinden sonra iki tümleç gelir:

Yüzler ve dirseklere kadar kollar. Yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayınız. "Vamsahû: Mesnediniz" fiilinden sonra da iki tümleç gelir: Başlar ve aşıklara kadar ayaklar. Başın ve aşıklara kadar ayakların meshedilmesi emredilmektedir. Hz. Peygamber'e on yıl hizmet etmiş olan Enes ibn Malik de Peygamber'in yalın ayaklarına veya ayağında bir giysi varsa onun üzerine meshettiğini söylüyor. Peygamber'in Ehl-i Beyti de böyle yapmıştır. Peygamberin dördüncü göbekten torunu olan Ca'fer-i Sadık da bu görüştedir.

Hicaz'da mest giyilmez
Bilindiği üzere su bulunmadığı takdirde abdest, sembolik bir temizlenme olan teyemmüme dönüşür. Teyemmümde yıkama organlarının üzeri meshedilir, mesih organlan düşer. Eğer ayaklar yıkama organı olsaydı, bunların teyemmümde meshedilmesi gerekirdi. Yıkanacak organların üstünde giysi varsa giysi açılıp organ yıkanır, giysinin üzerine meshedilmez. Ama mesih organlarının üstünde giysi varsa giysinin üzerine meshedilir.

Bizdeki özellikle yaşlıların giydikleri mest ise 50 derece sıcağın hüküm sürdüğü Hicaz'da asla giyilmez. Hz. Peygamber öyle bir mest giymiş değildir. Atalardan görülenlere gelince, gelenek Kur'ân'ın üstüne çıkarılamaz. Ayakları yıkamanın zaran yok, hatta daha iyidir. Ama ayaklara ve çoraplara meshetmek de yeterlidir.