İnsan ölünce onun kötü sıfatları, huyları, eziyet veren şeylere dönüşür. Amellerin dönüştüğü varlıklar, duyusal olmadığı halde, tıpkı yılanların ısırması gibi acı verirler (İhya, 4/620). İnsanın dünyada yaptığı işler kaybolup gitmez. Her biri manevi bir şekil alarak zaptedilir. Malumdur ki konuşulan bütün sesleri atmosfer, titreşim halinde zaptedip muhafaza eder. Hareketlerimizin görüntüsü de yine dalgalar halinde uzayda kalır, yayılır. Uzaydaki sesleri, verici ve alıcı aletler vasıtasıyla kulaklarımızın duyacağı frekansa getirip duyarız. Görüntüleri de alıcı televizyon aracılığıyla ekrana yansıtırız. Yani uzaya yayılan hareketlerimizin titreşimleri, dalgaları ancak bir alet vasıtasıyla ekranda görülür. İşte bizim bütün hareketlerimizi kaydetmekle görevli melekler Allah’ın yarattığı kayıtçı kanunlar saptamaktadır.

Bu hareketlerimiz, manada kendilerine uygun birer şekle dönüşmektedir. Kabirde yani ölümden sonra ise ruh, tüm hareketlerinin şekilleriyle karşılaşır. İnsanın dünyada yapmış olduğu hareketler nimet veya azap şeklinde insanın karşısına çıkar. Önce insanın yaptığı işlerin, birer nimet veya azap şekline dönüştüğüne dair bazı ayetler zikredelim: “Evet, kim bir günah kazanır da suçu kendisini kuşatmış olursa işte onlar ateş halkıdır, orada ebedi kalacaklardır” (Bakara: 181), “O gün her nefis, yaptığı her hayrı hazır bulacaktır. İster ki o kötülükle kendisi arasında uzak bir mesafe bulunsun” (Âl-i İmrân: 30), “Her nefis, kendi kazandığına rehin edilmiştir” (Tûr: 21, Müddessir: 38), “(O gün herkese yaptığı tastamam verilir, onlara asla haksızlık edilmez” (Nahl: 11), “...Ki (Allah), bir toplumu kazandığıyla cezalandırsın” (Câsiye: 14), “Nihayet yaptıklarının kötülükleri onlara ulaştı ve alay ettikleri şey, onları kuşattı” (Nahl: 34), “Yaptıklarının kötülükleri onlara göründü ve alay ettikleri şey, onları kuşattı” (Câsiye: 33), “... Sen onlara şunu hatırlat ki bir can, yaptığı işin eline teslim edilmeye görsün, (yoksa) onun ne bir dostu, ne de bir yardımcısı olmaz” (En’âm: 70).

YARIN: “Bakara ve Âl-i İmran surelerin okuyunuz, onlar nur yüzlüdür.”