SORU: Mehmet Zahid Kotku’nun bir kitabında mirasın üçte birinin yoksullara verilmesi gerektiğini okumuştum. Bu ne derece bir yükümlülüktür? (Talha Ermiş)

CEVAP: Kur’ân’a göre miras, kişinin borcu ödenip vasiyeti de yerine getirildikten sonra mirasçılar tarafından paylaştırılır. Kişi vasiyetinde “şu kadarını şu fakirlere verin” yahut “şu okula veya camiye şu kadar yardım edin” demiş olabileceği gibi “malımın şu kadarını, şu tarlayı veya daireyi falan vakfa verin” veya “fakir olan amcamın oğluna verin” yahut da “falan kişiye verin” diyebilir. Hasılı kişi ne vasiyet etmişse o yerine getirilir. İlle fakire verilmesini vasiyet etme gereği de yoktur. Ama elbette fakirlere verilmesini vasiyet etmek daha iyi olur.

İslâm hukukuna göre malın en çok üçte biri vasiyet edilebilir. Gerçi bu husus ayette geçmez ama hadiste geçer. Bu hadis, ayete de uygun düşmekte ve ayeti açıklamaktadır. Çünkü Kur’ân, zarar verici olmayan borcun ödenmesi gerektiğini belirtir. Bundan vasiyetin de zarar verici olmaması gerektiği anlaşılır. Peygamberimizin açıklamasından, terekenin (geriye bırakılan malın) üçte birinden fazlasını vasiyet etmek, zarar verici vasiyet kategorisine girer. Anlaşılıyor ki merhum Mehmet Zahit Kotku, vasiyet edilecek bu üçte birin fakirlere verilmesi gerektiği kanaatini benimsemiştir. Bu onun kendi ictihadıdır. Fakat Kur’ân’da vasiyetin fakirlere verileceği konusunda bir açıklık yoktur.

İbadeti kabul edecek olan kullar değil, Allah’tır

SORU: Eşim, saçlarını kısmen açıkta bırakan baş örtüsü kullanıyor. Bu durumda haccı kabul edilir mi? (Mehmet Kiraz)

CEVAP: Başı örtmek ve baş örtüsünün aşağı sarkan kısmıyla gerdanı kapatmak Kur’ân’ın emridir. Ama sizin hanımınızın saçlarının bir kısmını göstermesi yüzünden haccının kabul edilmeyeceğini söylemek de aşırılıktır. Onu Allah bilir. Haccın kabulü, kişinin içindeki niyet ve ihlasa bağlıdır. Siz haccınızı yapın. Kabul işini de kullara sormayın. Hiç kimse “Senin ibadetin kabul edilmez, ibadetin olmaz” deme yetkisine sahip değildir. İbadeti, haccı kabul edecek olan kullar değil, Allah’tır.