Soru: Kurban Bayramı'nda kesilen kurbanın bir kısmı ihtiyacı olanlara dağıtılıyor. Ama eti kasaptan alıp dağıttığımızda kurbana ödenen parayla daha fazla et almak mümkün. Bu durumda aynı parayı ödeyerek kurban almaktansa kasaptan kurbana verilecek para kadanyla et alıp dağıtmak daha fazla ihtiyacı olana et dağıtmak anlamına geliyor. Bu yol uygulanamaz mı? Bir de Kurban Bayramı'nda ille kurban mı kesmek lazım? Bunun yerine aynı miktardaki para, ihtiyacı olanlara dağıtılamaz mı? (Önder Özer)

Cevap: Kasaptan et alıp dağıtmakla kurban ibadeti yerine gelmiş olmaz. Kurbanın kesilmesi gerekir. Kurban kesmek istemeyen, kurban yerine parasını sadaka verirse olur mu? Sorusuna gelince klasik ilmihal kitaplarına göre kurban yerine parası sadaka verilmez. Ancak herhangi bir özürle kurban kesemeyen kimse, kurban parasını sadaka verebilir. Fakat bunun, kurban zamanı geçtikten, yani bayramdan sonra olması öngörülür.

Bu durumda benim kanaatimce kurban kesmek istemeyen, bayramdan sonra kurban parasını fakirlere verir, hatta belki bu, daha efdaldir. Çünkü bu zamanda fakirlerin etten çok para yardımına ihtiyaçları vardır.

Bir başka okurum da "Neden Allah'a kurban adıyoruz?" diye soruyor. Allah'a bir şey adamıyoruz. Allah rızası için bir ibadet yapmayı adıyoruz. Bu ibadet namaz olabilir, oruç olabilir, sadaka olabilir, kurban olabilir. Yapılan tüm ibadetler sadece Allah için yapılır.

O'ndan başkası adına sadaka vermek, O'ndan başkasını hoşnut etmek için oruç tutmak veya kurban kesmek puta tapmak demektir. İslâm'da yapılan tüm ibadetler hiçbir yaratığa değil, sadece tüm varlıktan Yaratan'a yapılır. Bu da insanı yaratıklara kölelikten kurtarır, özgür kılar. Allah da hiçbir şeye benzemez. Herhangi bir yaratık şeklinde düşünülemez. Tüm hayale gelen varlıkların, şekillerin ötesinde tüm şekilleri ve varlıkları yaratan Yüce Varlık'tır. O'na kulluk, insanı tam anlamıyla özgür kılar.

Ölü tabutla gömülür mü?
Soru: Vefat eden birinin tabutla gömülmesinde dini açıdan bir sakınca var mıdır?

Cevap: Kur'ân'da ölenin şu veya bu şekilde mezara konulacağından söz edilmez. Çünkü Kur'ân böyle ayrıntılara girmez. İnsan öldükten sonra nasıl mezara konursa konsun, ne değişir ki? Kur'ân ölülere değil, dirilere rehber olarak gönderilmiştir. Ölüler hakkındaki ayrıntılar kılı kırk yaran bizlerin uydurmalarıdır.

Kur'ân'da olmayan ayrıntılı hükümler için sünnete yani Peygamberimizin uygulamasına bakılır. Peygamberimiz döneminde ölü, bir kefene sanlıp gömülürdü. Tabutla gömme olmamıştır. Çünkü mezara konan ölü, toprakta çürüyüp aslına dönüşecektir. Bundan dolayı ölünün tabutsuz olarak gömülmesi sünnete uygundur. Ama tabutla gömülse de bir sakıncası yoktur.