Gündüz çalışıp çabalama, iş güç zamanı olduğundan insanın zihni dağınık olacağından gece saatleri ibadete daha uygun görülmüştür. Özellikle teheccüd namazı, son derece önemlidir. Çünkü biraz uyuyunca dinlenmiş olan fikirle kalkıp gönül sadece Allah'a verilerek, yani tam ihlâs ile kılınan namazın ruh üzerindeki etkisi büyüktür. Bunun içindir ki yüce Allah, "Gerçekten gece kalkıp ibadet etmek daha oturaklı ve etkilidir!" (Müzzemmil: 3/6) buyurmuştur.

Sabah ve akşam namazları dışındaki namazlar için kesin vakitler belirtilmemiştir. Öteki namaz vakitleri, Hz. Peygamber'in uygulamasıyla sabit olmuştur.

Namazlarda önemli olan
Kanaatimize göre Hz. Peygamber (s.a.v), sabah ve akşam namazlarını, ayetlerde belirtilen vakitler içinde kılmış, gece ve gündüzün belli başlı değişim zamanlarında da namaz ve tespîh ile Rabbini anmıştır. Fakat bu iki vakit dışındaki namazlar için katı çizgiler koymamıştır.

Peygamber (s.a.v), Kur'ân'da belirtilen iki vakit dışındaki gündüz ve gece namazları için kesin vakit belirtmemiş; bazen öğleyi geç, bazen erken kılmış; bazen öğleyle ikindiyi, akşamla yatsıyı birleştirerek eda etmiş; bazen de zaruret dolayısıyla dört beş vakti birlikte kılmıştır.

Bu hoşgörü, ümmet için ruhsat ve kolaylıktır.

Önemli olan, insanın, Rabbiyle bağlantı içinde olmasıdır. Bunun için Kur'ân'in belirttiği bu genel vakitlerde namaz kılınır.

Zorunlu durumlar için
Esas olan, Müslümanların çoğunluğunca ittifak edilen beş vakit içinde ve her namazı vaktinde kılmaktır. Ama görev, yolculuk, hava koşulları gibi zorunlu durumlar içinde bulunanlara da ruhsat, kolaylık vardır.

Görevi gereği zorunlu olarak namazı vaktinde kılamayanlar, zevalden akşama kadar olan zaman içinde öğle ile ikindiyi; güneşin batmasından itibaren tan yeri ağarıncaya kadar olan zaman içinde de akşamla yatsıyı birlikte kılabilirler.

Buna cem' (birleştirme) denilir ki hem takdim cem'i, hem de te'hîr cem'i caizdir. Yani henüz vakti girmemiş olan bir namazı kendinden öncekinin vakti içinde onunla birlikte kılmak (takdîm cem'i), yahut bir namazı erteleyip, sonrakinin vakti içinde onunla birlikte kılmak (te'hîr cem'i) caizdir.

(Devam edecek)