Soru: Bazı arkadaşlarım dini sorgulamanın, üstünde konuşmanın günah olduğunu düşünüyorlar. Bense tam tersine dini sorgulamanın sevap olduğunu, Allah'ın da düşünme yeteneğini verdiği kullarının düşünmesini ve seviyeli olarak dini sorgulamalarından hoşnut olacağını tahmin ediyorum. Hocam, sizce yanılıyor muyum?

Cevap: Kur'ân, körü körüne inanmayı değil düşünce ve bilince dayalı inancı öğütler. Atalarından gördüklerini sorgulamadan aynen uygulayanları, hayvanlardan da sapık görür. Çünkü bunlar, atalarından ne görmüşlerse onun doğru olup olmadığını düşünmeden olduğu gibi taklit ederler. Oysa Kur'ân, inancın düşünceye, kanıta dayanmasını ister: "De ki: İşte benim yolum budur, Allah'a basiretle davet ederim. Ben ve bana uyanlar" (Yusuf: 53/105), "Ki helak olan, açık delille helak olsun, yaşayan da açık delille yaşasın" (En'âm: 55/42).

Çoğu insan, geleneklerine ve vehimlerine kapılıp doğru yoldan sapmış, gelen nesiller de körü körüne onları taklit edip batıl yolda yürümüşlerdir. Bunlar, gittikleri yolun yanlışlığı gösterilip hak yola davet edilseler de bir türlü körü körüne saplandıkları taklit bataklığından çıkamazlar. Gittikleri yolun yanlışlığı ispat edilse bile onlar atalarının gittiği yolun doğru olduğuna inanırlar. 'Üstat böyle dedi, onun dediği doğrudur' diye ısrar ederler.

Dinde taklit batıldır
Bilmezler ki hatadan salim olan yalnız Allah'tır. Peygamberler dahil, her insan hata edebilir. Ancak peygamberlerin hatasını vahiy düzeltir. Fakat peygamber olmayan insanların hatasını kim düzeltecek?

Onun için peygamberlerden başka hiç kimseyi körü körüne taklit etmek doğru olamaz. Dinde taklit batıldır. Çünkü taklit, bilinçli, basiret üzere harekete engeldir. Dininde bilinçli, basiretli değil, ailesinden, toplumundan, ya da hocasından öğrendiği geleneklere göre hareket edenler, kesin kanıt sahibi değillerdir.

Oysa Allah, Elçisinin ve ona uyanların, birer gelenekçi değil, bilinçli hareket eden basiretli insanlar olduklarını bildirmektedir: "De ki: İşte benim yolum budur, Allah'a basiretle davet ederim. Ben ve bana uyanlar... Allah'ın şanı yücedir, ben ortak koşanlardan değilim."

Yusuf Suresi'nin 108. ayetinde, bilinçsiz olarak, körü körüne atalarını taklit eden müşrikler iğnelenmektedir. İşte mukallit Müslüman, Peygamber (s.a.v.)'e tabi olan basiretli müminler sınıfına girmemiştir. Yüce Allah, mukallit müşrikleri sağırlık, körlük ve düşüncesizlikle nitelendirmektedir.