Okuyucum Timur Topdemir'in, "Çorap üzerine mesh etmek dinen caiz midir?" sorusunun cevabım bugün tamamlıyorum.

Maide Suresi'nin altıncı ayetinin mealini dünkü yazımda yayınlamıştım. Görüldüğü üzere ayette iki organın yıkanması, iki organın da meshedilmesi emredilmektedir. Yıkama organlarından birincisi tek (yüz), ikincisi çift (iki el-kol), mesh organlarından da birincisi tek (baş), ikincisi çift(iki ayak)tır. Ayetin devamında su bulunmadığı takdirde teyemmüm edilmesi, temiz toprağın yüze ve ellere sürülmesi emredilmektedir. Baş ve ayaklar dış tutuluyor. Yani teyemmümde yıkama organlarının mesh edilmesi emrediliyor ama mesh organları düşüyor. Eğer ayaklar yıkama organı olsaydı onlann da toprakla mesh edilmesi emredilirdi.

Kollar yıkanır
Ayrıca mesh organlarının üzerinde giysi varsa yani başta sarık, yahut türban, eşarp, ayaklarda çorap varsa bunların çıkarılması gerekmez. Bunların üzerine de mesh edilebilir. Ama yıkama organının üzerinde giysi varsa onların üzeri mesh edilmez, onlar çıkarılıp organ yıkanır. Bundan dolayı mest veya çorap üzerine mesh edilebilir ama gömlek ve ceket altındaki kollar mesh edilmez, kolların açılıp yıkanması gerekir.

Kur'ân'ın kesin hükmü budur. Mesh edilecek organın üzerinde bir giysi varsa giysinin çıkarılması gerekmez. Bundan dolayı başa bağlı türbanı çözmeye yahut ayaklardaki çorabı çıkarmaya gerek yoktur. Bunlar üzerine mesh edilmesi yeterlidir. Kur'ân böyle söylüyor.

Hüküm çok açık
Ama maalesef rivayet toplayıp, onları uzlaştırma ve dinleştirme dönemi olan Emevi döneminde, Kur'ân'ın bu geniş hükmü daraltılmış, ayakların mutlaka yıkanacağı görüşü hakim kılınmıştır. Fakat bu, Kur'ân görüşü değildir. Şunu da belirtelim ki, başı ve ayakları mesh etmek Kur'ân'in emridir. Ama zaman zaman Peygamberimiz ayaklarını yıkamıştır. Ayaklan yıkamak Kur'ân emri (yani farz) değil, sünnettir.

Yıkamak daha iyidir fakat mesh etmekle de abdest tam olur, Kur'ân'ın emri yerine gelir. Kur'ân hep kolaylığı getirmiştir, güçlüğü değil. Kur'ân'ın açık hükmünü daraltmaya, çarpıtmaya kimsenin hakkı yoktur. Bu meseleyi çok açıkladım ama demek ki insanları ikna edebilmek için daha çok emek harcamak gerekir. Kimin doğru söylediği Hakk'ın huzurunda belli olur. "Er, yarın Hak divanında bellolur" demiş şair.