Soru: Bugüne kadar Allah'ın sözlerinin tamamının Kur'ân'da yazılı ayetlerden oluştuğunu biliyordum. Oysa şimdi iki durum ortaya çıktı. Birincisi, neshedilen yani hem metni hem de hükmü ortadan kaldırılan ayetler. İkincisi de hadisi kutsilerde yer alan ancak Kur'ân'da yer almayan Allah sözleri. Bu konuda bir açıklama yaparsanız beni büyük bir meraktan kurtarmış olursunuz. (Hasan Kartaloğlu)

Cevap: Nesh, gelen bazı vahiy parçalarının herhangi bir şekilde yazılamayıp ortadan kalkmasıdır. Daha sonra o ayetler yerine yeni ayetler gelmiş, onların yeri doldurulmuştur. Kur'ân'da bulunan bütün ayetlerin hükmü geçerlidir. Kur'ân'da birbirini nesheden yani hükümsüz bırakan hiçbir ayet yoktur. Kur'ân-ı Kerim ayetleri arasında çelişki, birbirini tutmaz sözler bulunmaz. Çelişkinin olmadığı yerde de nesih olmaz. Klasik kitaplarda aktarılan nesih iddiaları tamamen abartıdır, tutarsızdır. Kur'ân'ın açık söylemine aykırıdır. Çünkü Kur'ân, Allah katında sözün değişmeyeceğini, Allah'ın sözünü değiştirmeyeceğini, Kur'ân'da birbirine aykırı sözler bulunmadığını vurgulamaktadır. Bu konuda ayrıntı için "Kur'ân'da Nesih Meselesi" adlı eserim okunabilir.

Peygamberin sözleri
Kudsi hadislere gelince bunlar, Peygamber'in kalbine doğan ilhamların, Peygamberin kendi söz kalıplarıyla ifadesidir. Ayrıca Peygamberimiz, bazen Allah'ın muradını anlatmak için "Allah buyurdu, buyurur" şeklinde sözler söylemiştir. Bu sözler aslında kendi sözleridir ama Allah'ın isteklerini yansıtmaktadır. Bunları vahiy kategorisine sokmak doğru değildir. Bir kere bunların aktarımı yani bize geliş tarzı yazılı değil, bir iki asır rivayet şeklinde olmuştur.

Ayrı değerlendirilir
Ayrıca bu rivayetlerin formu da rivayet eden şahıslara göre değişiklik gösterir. Bunlar için ancak mütevatir olanları, Peygambere yapılan ilhamlar olarak görürüz. Ama bu vasfı taşıyanlar çok azdır.

Onun için kudsi hadisler de Peygamberimizin, Yüce Allah'ın isteğini belirten sözleridir. Ancak bunlar, "Allah buyurdu" formuyla söylendiği için hadisçiler tarafından öteki hadislerden ayrı bir kategoride değerlendirilmiştir.