SORU: 1- Kur’ân-ı Kerîm’de İsrailoğulları’ndan bahsediliyor. İsrailoğulları bugünkü İsrailliler (Yahudiler) midir? Bu topluluk lanetlenmiş mi? 2- Bakara Suresi’nde “eğer iki erkek bulunamazsa rıza göstereceğiniz şahitlerden bir erkekle iki kadın (biri yanılırsa diğerinin ona hatırlatması için) olsun” ayetinde tam olarak ne denmek isteniyor? Neden “kadın unutursa” deniyor. Erkek unutursa kavramı neden yok? (Dilan Karakoyun)

CEVAP: 1- Kur’ân’da peygamberlerine karşı gelen, kötü işler yapan İsrailoğulları’nın lanete uğradığı belirtilir ama yine onlar içinde iyi yolda giden kimseler de övülür. Kim demiş İsrailoğulları’nın tümden lanetlendiklerini? Eğer onlar öyle lanetli bir kavim olsalardı içlerinden bu kadar peygamber çıkar mıydı? İki yerde “Musa’nın kavmi içinde Hakk’a ileten ve Hak ile adalet yapan bir toplumun bulunduğu”, Sebe Suresi’nde onların üç gruba ayrıldığı, bir kısmının zalim, bir kısmının orta yolda giden ılımlı oldukları, bir kısmının da Allah’ın izniyle hayır işlerinde çok ileri gittikleri belirtilmektedir. Bakara Suresi’nde de Allah’ın, İsrailoğulları’nı âlemlere üstün kıldığı vurgulanmaktadır. Bugünkü İsrailoğulları, Hz. Peygamber dönemindeki İsrailoğulları’nın devamıdır. Bunlar gökten inmedi. Kur’ân hiçbir milleti toptan mahkum etmez. Kur’ân eksik okunursa doğruya ulaşılamaz.

2- Bir erkeğe iki kadının denk tutulması her konuda değil, sadece borç şahitliğindedir. Sebep de o zaman ekonomik işlerin kadınların meşgale alanı dışında olmasıdır. Ayrıca kadınlar erkeklere göre daha heyecanlı ve duygusal olmaları dolayısıyla şaşırmaları ihtimalinin daha çok olmasıdır. Bu bakımdan ayette sizin yazdığınız gibi “bir kadın unutursa” ifadesi yok, “şaşırırsa” ifadesi vardır.

Yani ayette, kadının, doğası gereği hislerine, heyecana kapılıp şaşırma ihtimalinden söz edilmektedir. Bu, o zaman için borcun garantisi açısından konulmuş bir hükümdür. Farz değildir. Çünkü bir kimse dilerse verdiği ödünç para için hiç tanık tutmaz. Ama sonucuna katlanır. Ödünç alan inkâr ederse hakkı kaybolur. Buna razı ise mesele yok. Nitekim ayetin devamında şahitsiz de borç verilebileceği belirtilmektedir. Ben birine güvenir de tanıksız ödünç para verirsem günah işlemiş olmam. Tersine güvencimden ötürü takvaya daha uygun davranmış olurum