* Dünden devam
Her can, Allah tarafından muhakeme edildiğine ve Allah onu yumuşak hitabıyla taltif veya azar hitabıyla tekdir ettiğine göre demek ki her can, kısa bir süre için de olsa Rabbini görecektir. Müminlerin O'ndan perdeli olmayacakları, Rabb'a bakmakla yüzlerinin parlayacağı, onlar için bu görme nimetinin sürekli olacağı belirtilir.

Konuyu şöyle özetleyebiliriz: Şu baş gözüyle bu dünyada Allah'ı görmek mümkün değildir. Çünkü Allah latiftir. Kesif olan, latifi göremez. Ancak insanda bir ruh gözü, bir mana gözü vardır ki ona basiret denir. İşte basiret gözüyle Allah'ı görmek mümkündür. Kişi kesafetinin etkisinden kurtulduğu zaman letafet kazanır, basireti açılır. Letafet ile latifi görebilir. Bu ancak bu dünyada, peygamberlere ve çok ileri gitmiş büyük velilere nasip olabilir. Ahirette bütün müminler, dolunay gibi açık olarak Allah'ı göreceklerdir. Çünkü maddi göz, O'nu görecek kapasitede değildir. Fakat ruh gözü O'nu görebilir. Basar (fiziksel göz) O'nu göremez, basiret (gönül gözü) görebilir.

Sağlam rivayet değil
İnsandaki ruh gözü dünyada da açılabilir. O zaman insan Allah'ı görebilir ama O'nu gördüğü zaman kendi varlığını yitireceği için gördüğünün farkında olamaz. Peygamber'in miraçta Allah'ı gördüğü rivayeti sağlam değildir. Kendisi, Allah'ın nur olduğunu, bu gözle görülemeyeceğini söylemiştir.

Hak ile Hakk'ı görme halinin en mükemmeline muhakkak ki Allah'ın Elçisi ermiştir. Allah ancak basiret tam açıldığı zaman görülebilir. Basiretin tam açılması da ruhun bedenden ayrılmasıyla olur. Bundan dolayı cennette müminler Allah'ı görürler. Peygamber, "Siz, ayın ondördüncü gecesinde dolunayı gördüğünüz gibi Rabbinizi de açıkça göreceksiniz" (Buhari, Tevhîd: 24) buyurmuştur.

Necm Suresi'nin baş tarafında Hz. Peygamber'in, kendisine vahiy getiren meleği (Cebrail) gördüğü anlatılır. Peygamber'in Cebrail'i görmesi, Kirac rivayetlerine karıştırılarak Allah'ı gördüğü şeklinde yorumlanmıştır ki büyük hatadır. Hz. Ayşe bu konuda, "Kim Muhammed'in, Rabbini gördüğünü sanıyorsa Allah'a yalan söylemiş olur. Çünkü Allah, 'Gözler O'nu kavramaz, O gözleri kavrar' buyurmuştur" (Buhari, Bed'u'l-Halk: 7) demiştir. Buhari'nin rivayetinde Hz. Ayşe'nin sözü şöyledir: "Onun gördüğü Cibril idi. Cibril ona erkek suretinde gelirdi. Bu kez asıl suretiyle ufku kaplamış olarak geldi."