Soru: Sayın hocam, VATAN Gazetesi'ndeki yazılarınızı hemen hemen her gün okuyorum. Bizleri birçok konuda bilgilendiriyorsunuz. Bu nedenle size çok teşekkür ederim. Hocam sizden şu sorunun cevabını öğrenmek istiyorum: Kur'ân-ı Kerîm'in Araf Suresi'nin 179. ayetinde, "Şüphesiz ki Allah kimi cinleri ve insanları cehennem için yaratmıştır" yazıyor. Bunun gerçek anlamı bu mudur? Eğer bu ise yarattıklarını cehennem için yarattıysa yaratılanların suçu olmaması lazım diye düşünüyorum. Beni bu konuda aydınlatırsanız çok sevinirim.

Cevap: "Allah kime yol gösterirse, işte yolu bulan odur. Kimi de saptırırsa, işte ziyana uğrayanlar onlardır. Andolsun, cehennem için de birçok cin ve insan yarattık ki kalbleri var fakat onlarla anlamazlar; gözleri var fakat onlarla görmezler; kulaktan var fakat onlarla işitmezler, işte onlar hayvanlar gibidir, hatta daha da sapık. Ve işte gafiller onlardır" (Araf: 178-179).

Kendi haline kalanlar
Araf 178'inci ayette hidâyet ve dalâletin, Allah'ın lütfü olduğu, Allah'ın sapıklıkta bıraktığı insanların ziyanda olacakları bildirilmektedir. Kâinatta her şey, esasen Allah'ın elindedir. Allah'ın çağrısına gelmeyeni Allah, kendi haline bırakır. Kendi halinde kalan da kendi başına yol bulamaz, şaşkın, perişan olur, ziyana uğrar.

Bu ifade ile Allah'ın ayetlerinden sıyrılıp şaşkınlık ve bunalım içinde kalanlar kınanmaktadır. Bundan, Allah'ın insanı kasten saptırdığı anlamı çıkmaz.
İlk anda bu tür âyetlerden Allah'ın insanı doğru yola veya sapıklığa zorladığı manası anlaşılabilir. Fakat âyetleri bulundukları kontekst (sözgelimi) içinde düşünmek gerekir.

Ayet inkarcıları kınıyor
Ayet, Allah'ın insanları doğru yola veya sapıklığa zorladığını kastetmiyor, tam tersine bu üslup ile Allah'ın yoluna gelmeyen inkarcıları kınıyor. Nitekim Araf 179'ncu âyet bu hususu gayet güzel açıklığa kavuşturmaktadır:

"Yüce Allah, akılları varken düşünmeyen, gözleri varken görmeyen, kulaktan varken bir türlü Hakk'ın sesini işitmeyen kimseleri cehenneme atmaktadır. Çünkü bunlar, kendilerinde bulunan yetenekleri kullanıp Hakk'ın yoluna gelmemişler, Hakk'ın sesini dinlememişlerdir. Bu halleriyle bunlar, düşüncesiz, söz anlamaz hayvanlara benzemişlerdir."

* Bu okuyucumun sorusunu cevaplamaya yarınki yazımda da devam edeceğim.