SORU: - Cariye kavramı ile İslam’ın eşitlik ilkesi ne derece örtüşüyor? 2- İslam niçin cariyeliği yasak etmemiştir? (Utku Solpuker)
CEVAP: Kölelik sistemini İslâm getirmedi. Bu bütün dünyada uygulanan köklü bir sistemdi. İnsanların elindeki imkânları birden bire ellerinden almak kolay değildir. Dinin asıl amacı tevhid (Allah’ın birliği inancı) ve Allah katında tüm insanların eşitliğidir. İslâm da Allah katında bütün insanların eşitliğini vurgulamış, efendinin köleye bir üstünlüğü bulunmadığını belirtmiş, Allah’ın zayıf kullarına acımayı, onları zor işlere koşmamayı, zor bir iş yapıldığında onlara yardım etmeyi emretmiştir. İslâm kölelik sisteminin kaldırılması için en büyük adımı atmıştır:
Köleliğin kaynağı savaşlardır. O zamanki dünya savaş sisteminde, alınan esirler ya öldürülür veya köle yapılırdı. İslâm ise öldürme seçeneğini kaldırdı, esirler hakkında iki seçenek getirdi: Savaş bittikten sonra esirlerin ya fidye ile veya fidyesiz salıverilmesi. Ama birden bire kölelik sistemi kaldırılmadı. Çünkü bunun kaldırılması için ortamın uygun olması gerekirdi. Müslümanlar saldırı altında idiler. Müslümanlardan alınan esirler köle yapılırdı. Ayrıca canları pahasına savaşan Müslümanlar da elbette ganimetlerden yararlanmak, tutsakları hizmetlerinde kullanmak isterlerdi. Peygamberimiz 10 yıllık Medine döneminde 80’den fazla savaş yönetmiştir. Bu savaşlar genellikle saldırıya karşı koyma, nefsi savunma savaşları idi. Kendilerinden alınan esirler tutsak edilirken veya öldürülürken Müslümanların aldıkları esirleri serbest bırakmaları düşmana cesaret verebilirdi. Hattâ salıverilen tutsaklar gidip düşman saflarında Müslümanlara karşı savaşlara da katılabilirlerdi.

Birden kölelik sisteminin kaldırılması yeni Müslüman olanları veya olmak isteyenleri ürkütebilirdi. Bu bakımdan kölelerin çok kötü olan şartlarını düzeltti ama sistemi tümden kaldırmadı. Ancak İslâm, köleyi özgürlüğe kavuşturmayı ibadet haline getirmesi yanında kölelik sistemini kaldırmayı, aşılması gereken bir hedef olarak gösterdi. “Sarp yokuşun ne olduğunu sen nereden bileceksin?Bir boynu (kölelik zincirinden) çözmek (köleyi özgürlüğe kavuşturmak)tır.” (Beled Suresi: 12-13) O günün şartları içinde İslâm’ın kölelere sağladığı haklar büyük bir reformdur.