Soru: Bankaların mevduata verdikleri faizle Kur'ân'ın yasakladığı riba aynı mıdır? Bankalara vadeli para yatırmak, Kur'ân'a göre haram mı? (Kemal Tuncel)

Cevap: Bankanın yasal olarak uyguladıkları faizin, Kur'ân'da haram kılınan riba olduğu kanısında değilim. Özellikle Avrupa standardındaki banka faizleri, modern ekonominin gereğidir. Banka sisteminin olmadığı bir ekonomi, dünyada mevcut değildir. İslâm, çağın gerisinde kalamaz. Amacı toplumu bağlayıp tökezletmek değil, sorunlarını çözmektir. Kur'ân'ın amacı fukarayı, dar gelirli insanları ezilmekten korumaktır.

Bugün insan, birikimini ya bankada değerlendirir, ya bono, döviz alır veya bir yatırım yapar. En iyisi yatırım yapmaktır ama bunun için beceri yanında bol sermaye gerekir. Herkes bunu beceremez. O zaman dar gelirli, biriktirdiği üç beş lirasını yastık altında saklarsa zaman içinde enflasyonla o para eriyip gider. Hem hırsızların yatak odalarında rahatlıkla dolaştıklarını da televizyon ekranlarından izler olduk. Paranın, hiç değilse değerinin ve aslının korunması için bankaya yatırılma zorunluluğu vardır.

Bankanın verdiği faiz, takriben paranın değer aşımını telafi eder. Ücretlilerin maaş aldıkları sosyal güvenlik kurumları hep faizle çalışan kurumlardır. Devlet ekonomisi de faiz üzerinde yürür. Alınan ücretlerde faiz var. Bunu, faize haram diyenler de bal gibi alıp yediklerine göre banka faizini haram saymanın ne anlamı var? Haram olan, faizi yüzde yüzlere varan tefeciliktir. Fakiri ezen uygulamadır.

Biz, hüküm veremeyiz
Soru: Namaz kılmayan kimse cennete gidebilir mi? (Firar Hacıalioğlu)

Cevap: Namaz kılmamak, Allah'ın emirlerinden birini yerine getirmemek, dinin en önemli bir buyruğunu terk etmektir. Bu, büyük bir günahtır. Bunu yapanın Allah'tan af dileyip namazına başlaması gerekir. Biz hiç kimse hakkında, "şu mutlaka cennete gidecektir, şu da mutlaka cehenneme gidecektir" şeklinde kesin bir hüküm veremeyiz.

Namaz kılmamak, büyük bir günahtır ama Allah herhangi bir şeyi yapmak zorunda değildir. O, mutlak hükümdardır. Dilerse en günahkâr kulunu bağışlayıp doğrudan cennetine sokar. Bu konuda şu ayetleri iyice düşünmek gerekir: "Rabbiniz sizi daha iyi bilir. Dilerse size acır, dilerse size azap eder. Biz seni, onların üzerine vekil göndermedik" (İsra: 54), "Başka bir takımları da var ki Allah'ın emrine bırakılmışlardır. (Allah) ya onlara azap eder ya da onları affeder. Allah bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir" (Tevbe: 106).