SORU: Ben ODTÜ'de öğrenciyim. Bir arkadaşım Kur'ân'da mirasla ilgili ayette verilen kesirlerin toplamının l değil de 1.25 olduğunu birinden duymuş ve buna inanmış. Ben ona, böyle bir şeyin söz konusu olamayacağını söyledim. Fakat ne ben onu ikna edebildim, ne de o beni inandırabildi. Maalesef kutsal kitabımız hakkında bildiklerimiz çok yetersiz. Bizi bu konuda aydınlatır mısınız? (Memoli Can)

CEVAP: Nisa Suresi'nin 11-12'nci ayetleri, İslâm'ın miras hukukunu düzenlemekte, ölen kişinin mirasında vârislerine düşecek payı belirlemektedir.

A- Ölenin çocuklarının miras hakkı:
1- Ölenin erkek ve kız çocukları varsa, erkek çocuk, kız çocuğun iki katı miras alır. Mirasın tamamı kızlara bir, erkeklere iki hisse olmak üzere bölüştürülür.

2- Ölen kişi, geriye yalnız bir kız bırakmış, erkek çocuk bırakmamışsa mirasın yarısını kız alır. Eğer geriye ikiden fazla kız çocuğu bırakmış, hiç erkek çocuk bırakmamışsa bu kızlar, mirasın üçte ikisini aralarında eşit biçimde bölüştürürler.

B- Anne babanın miras hakları:
1- Ölen kişinin anne babası ve çocukları varsa, anne ve babanın her birine altıda bir düşer. Ölenin anne babasıyla birlikte yalnız bir kızı varsa kıza yarı, anne babanın her birine de altıda bir düşer.

2- Eğer ölenin çocukları ve kardeşleri yoksa, mirasın üçte biri annesine, geri kalan üçte ikisi de babasına düşer. Böylece babanın hissesi, anneninkinin iki katı olur.

3- Ölenin anne babasıyla birlikte kardeşleri de varsa, annesine altida bir düşer. Ölenin kardeşleri, annesinin üçte bir hissesini altıda bire düşürürler. Ayette, "Eğer kardeşleri varsa, annesinin payı altida birdir" buyurulmuştur. Annesinin hissesini üçte birden, altida bire düşüren, yalnız bir tek kardeş değil, kardeşlerdir. Ölenin yalnız bir kardeşi varsa, annesi yine üçte bir alır. Baba ile birlikte kardeşler vâris olamazlar. Yalnız annenin hakkını 1/3'ten 1/6'ya düşürürler. Fakat Abdullah ibn Abbâs, "kardeşler, anneden eksilttikleri 1/6 hisseyi alırlar" demiştir. Kardeşler 1/6 alınca, kardeşleriyle birlikte vâris olan babası ise kalanın üçte ikisini alır. Kardeşler 1/6 alınca, kardeşleriyle birlikte vâris olan babası ise kalanın üçte ikisini alır.

4- Kadın ölür, geriye kocasıyla birlikte babasını, annesini bırakırsa annesine üçte bir düşer, kocası mirasın yarısını alır. Geri kalanı da babası alır ki kalan altida birdir. Bu konudaki görüş ayrılıklarına girmek istemiyorum. (Devam Edecek)