Soru: Falla ilgili bir yazınızda Peygamberimizin, "ben falın iyisini severim" dediğini belirtmiştiniz. Bu ifadenin açıklamasını yapar mısınız? (Dilan Karakoyun)

Cevap: O yazımda kastettiğim fal, gelecek hakkında falcılardan bilgi almak, kahinlik falan değildir. Herhangi bir olaydan, yapılan işin hayırlı olacağı hakkında bir sonuç çıkarmak, bir olayı hayra yormak demektir. Şimdi o yazımı sizin gibi merak edenler için yeniden yayınlıyorum: İslâm'da geleceği Allah'tan başka kimsenin bilmeyeceği vurgulanır. Bu yüzden falcılık, kâhinlik yasaktır. Hz. Peygamber kâhinlerin sözlerine inanılmamasını, cinler tarafından onlara söylenen sözlerin ancak yüzde birinin doğru, gerisinin yalan olduğunu buyurmuştur. Kur'ân'da fal hakkında bir hüküm yoktur. "Falcılara inananın, Muhammed'e geleni inkâr etmiş olacağı" şeklinde bazı zayıf rivayetler varsa da bunlar, Hz. Peygamber'den güzel fal hakkında gelen sözlere aykırıdır.

İnsanları vehimlere düşürecek falcılık, kâhinlik gibi işlerden uzak tutmak için terhib (korkutma) amacıyla üretilip Peygamber'e yakıştırılmış sözlerdir. Bundan dolayı bu tür rivayetlerle haram hükmü gerçekleşmez. Ancak gizliyi, geleceği öğrenmek için fala bakmak kesin haram olmasa da günaha yakın mekruhtur. Mevcut durum hakkında bir karar vermek için duyulacak bir sözden sonucun hayırlı olacağı anlamını çıkarmak sünnettir. Buna fal-i hayr denilir. Hz. Peygamber'in, iyi falı sevdiği hakkında rivayetler vardır.

Müslim'in kaydına göre Peygamberimiz, "Sum tutma yoktur. Ama ben falı severim" buyurmuştur. Kendisine, "Fal nedir?" diye sormuşlar, "Birinizin duyacağı güzel bir sözdür" buyurmuştur (Buharı, Tıb: 44: Müslim, Selâm: 113-114). Hz. Peygamber'in, zaman zaman karşısına çıkan iyi bir şeyi veya ismi hayra yorup bundan, çıkacağı seferin hayırlı olacağı anlamını çıkardığı saptanmıştır. Ancak sum tutmak haramdır. Çünkü Hz. Peygamber, "Sum tutma yoktur" buyurmuştur. Ebu Hüreyre de Hz. Peygamber'in, güzel falı sevdiğini fakat sum tutmaktan (bazı şeyleri uğursuz kabul etmekten) hoşlanmadığını söylemiştir.

Tabii bunlar günah anlamında haram değil, insanın içini huzursuzluğa, sıkıntıya sokacağı anlamında kötü şeylerdir. Asıl haram zina, hırsızlık, hakka saldın, cana kıyma, yalan söyleme, yetim hakkı yeme, hak yeme gibi eylemlerdir. Ama geleceği öğrenmek için fal bakmak İslâm'da harama yakın mekruhtur. Çünkü geleceği Allah'tan başka kimse bilmez.