Okuyucum Neriman Bezmez'in, İsa Peygamber ile ilgili sorularının bir bölümünü dün cevaplamıştım. "Bazı din adamları, İsa 34 yaşlarında öldü diyor. Peki doğum tarihi sıfır değil mi?" şeklindeki sorusunun cevabını ise bugünkü yazımda tamamlıyorum.

Hz. İsa'nın doğum tarihinin "0" kabul edilmesi, göreceli bir şeydir. Hıristiyan papazları, İsa'nın doğumunu tarih başlangıcı yapmak için "0" kabul etmişlerdir. Ama bu, bütün dünyaca kabul edilmiş değildi. İsa'nın doğum tarihi de kesin biçimde belli değildir. Eskiden onun doğum tarihi mart kabul edilirken sonra aralığa çekilmiştir. Aslında bunun Hz. İsa'nın doğumuyla bir ilgisi yoktur. The New Encylopedia Britannica adlı eserde özetle şöyle deniliyor:

"İsa'nın doğum günü hakkında kesin bir bilgi yoktur. Onun ne zaman doğduğu belli değildir. Üçüncü asır Hıristiyan kronografları, dünyanın 25 Mart günü yaratıldığını tahmin etmişler, İsa'nın da aynı günde doğup öldüğünü sanmışlardır. İsa'nın doğum günü, ilk defa M. 336 yılında kutlanmıştır. Esasen 'Kış Gün Dönümü'nü kutlama âdetleri, çeşitli Asya ve Avrupa pagan milletlerinde vardı. Bizans İmparatoru Constantine, M. 312 tarihinde Hıristiyan olmazdan önce paganlardaki 'Kış Gün Dönümü' kutlamasını benimsemişti. Hıristiyan olunca bu kutlamayı da Hıristiyanlığa geçirdi.

Kilise, evrenin nuru kabul ettiği İsa'nın doğum gününü aralık ayının 25'ine almakla, paganlardaki 'Kış Gün Dönümü' kutlamalarına Hıristiyan motifi vermek, böylece pagan geleneğini Hıristiyanlaştırarak ulusları Hıristiyanlığa çekmek istemiştir. Doğum günü kutlaması, önce sadece batı kiliselerinde yayıldı. Sonra doğuya da geçti. Bunu en son kabul eden kilise de Piskopos Juvenal (424-458 M.) yönetimindeki Kudüs kilisesi olmuş, İsa'nın Tanrı ve insan tabiatını yansıtan bir olayın ortaya çıkması olarak bugün kutlamaya başlanmıştır." (The Ene. Brit. 16/361).

Batı Hıristiyanlığı, İsa'nın doğum günü olarak 25 Aralık'ı, doğu Hıristiyanları ise 6 Ocak'ı seçmişlerdi. Fakat Aziz İoannes Krysostomos ve Aziz Gregorios'un etkisiyle doğu Hıristiyanları da kutlamayı 25 Aralık'a aldılar. (Aynı eser ve Meydan Larousse, 9/385). Halen Rusya'da kutlama 6 Ocak'ta yapılmaktadır. Hz. İsa, 30 yaşlarında misyonuna başlamış, üç yıl bu misyonu sürdürebilmiş, ardından idama mahkûm edilince Allah onu kurtarmıştır. Allah İsa'yı vefat ettirmiştir. Allah onu kurtarıp gizledikten sonra normal ömrünü yaşayıp vefat etmiştir ama ne zaman vefat ettiğini bilmiyoruz. Ancak İsa'nın vefat ettirildiğini Kur'ân kesin biçimde belirtmektedir. İsa'nın 33 veya 34 yaşında öldüğü bir savdan ibarettir. Bu, Hıristiyanların inancıdır ama bir kanıta dayanmaz. Bu konuda kesin bilgi verecek bir kanıt yoktur. Her şey birtakım söylentilere dayanmaktadır.