Soru: Sayın hocam, bizim dinimizde, "enflasyonu aşmayacak oranda faiz almak haram değildir" diye bir beyanatınız olduğunu hatırlıyorum. Acaba yanılıyor muyum? (B. Sirkecioglu)

Aynı içerikli bir soru da K. Tuncel'den geliyor: "Günümüz koşullarındaki bankacılık sistemi göz önüne alındığında bankaların verdiği mevduata ait faiz, Kur'ân'a göre haram mıdır? Ayrıca bankaya, faiz deyip para yatırmayan fakat çocukları ve kendi gelecekleri için özel sigortalara para yatıranlar var. Özel sigortalar da topladıkları paraları hazine bonosu gibi belli faiz içeren devlet kağıtlarında değerlendirebiliyor. Dolayısıyla burada da bir çelişki olmuyor mu?"

Cevap: Sayın B. Sirkecioglu, yanılmıyorsunuz. Bu konuyu çok yazdım ve çeşitli platformlarda da dile getirdim. Haram olan faiz, yoksullardan alınan reel faizdir ki adı ribadır. Enflasyon oranındaki faizde, reel bir fazlalık söz konusu değildir ki haram olsun. Bu bir! Ayrıca yasaklanan faiz sistemi, fukarayı ezen sistemdi. Bugün mevduat toplayan bankalar ve şirketler, yoksul kişiler değil, daha çok kazanmak için çalışan kâr kuruluşlarıdır. Onlar, sağladıkları kâra mukabil mudilerine bir miktar faiz vermekle ezilmezler.

Modern bankacılık
Zaten avantajları olmasa bu işi yapmazlar. Artık bu çağda hâlâ bankacılıkla uğraşmanın, bunun haram olduğunu söylemenin hiçbir anlamı yoktur. Kaldı ki Türkiye'de banka, Sadrazam Mithat Paşa zamanında şeyhülislâmlığın fetvasıyla kurulmuştur. O dönemlerde kurulmuş olan Osmanlı Bankası'nda, aynı zamanda Müslümanların dini bütünlüğü ile bilinen bir lideri, Sultan Abdülhamit'in de hesabı vardır ki kendisi saltanattan ayrıldıktan sonra parasının faizini bankadan tahsil etmiştir.

Bankasız ekonominin olmayacağını bilmeyen yoktur. Uygulanmayacak şeyi din olarak göstermenin ne yararı var? Kur'ân'ın reel faizi yasaklamasındaki hikmet açıktır: Fukaranın ezilmesini önlemek. Ben modern bankacılığın fukarayı ezdiği görüşünde değilim. Bu mantıkla gidilirse Emekli Sandığı'ndan alınan paralar da haram sayılır. Çünkü bunların hepsi faiz sistemine göre çalışır. Devlet ekonomisi faiz sistemine göre çalışır. Vergisini ödemeyen her ay yüzde 4 gecikme faizi öder. Tasarruf bonolarından da tüm çalışanlar faiz aldılar. Hiç kimse bir kuruşunu bırakmadı değil mi? Demek ki iş menfaate gelince haramlık kalkıyor. O halde bu aşırı fetva sahipleri, aslında kendi çıkarlarına olan konularda lehte hüküm vermekte zorlanmıyorlar.