SORU: Kurân’da yüce Allah, nelerin haram olduğunu söylemiş. Fakat mezhep imamları bunlara ek olarak Kur’an’da haram sayılmayan şeyleri de haram saymış. Bu nasıl olabilir? Bunun gibi birçok şey Kuran’la ve akılla bağdaşmamasına rağmen mezheplerde mevcut. Örneğin Buhari’de geçen bir hadis şöyle: “Hz. Musa, canını almaya gelen meleğin gözünü çıkarıyor. Melek, Hz. Musa’yı Allah’a şikâyet ediyor.” Buhari’de geçen her hadisin kesin doğru olduğu söylenir ama bunları nasıl kabul edebiliriz? (Mesut Sümbül)

CEVAP: Dinimiz gerçekten güzeldir, aydınlık yoldur ama Hz. Peygamber döneminin ardından gelenekçiler, hadis adı altında birçok hurafeyi dinleştirip dinimizin safiyetini bozdular. Yazdığınız hadis gibi nice mantığa aykırı şeyler maalesef en sağlam hadis kitabı diye bilinen yapıtlara girdi. Azrail, can almak için kimseden izin almaz. Ayrıca Azrail melektir. Melekler fiziki darbelerden etkilenmez. Kimse meleğin gözünü çıkaramaz. Çünkü melek gözü, ruh gözüdür. Ruha zarar vermek mümkün değildir. Ama bu uydurmalar Kur’ân’ın da üstüne çıkarılırcasına itibar görmekte, yayılmaktadır. Hz. Ömer, Ebubekir ve Peygamber’in seçkin sahabileri bu rivayetlere itibar etmedikleri gibi Hz. Ömer gönderdiği din öğretmenlerinden, valilerden hadis rivayet etmeyecekleri konusunda söz almıştır.

İmamı Azam bu mantıksızlıkları gördüğü için onca hadis rivayeti içinde ancak 17 veya en çok 20-30 hadise güvenebilmiştir (İbn Haldun Mukaddesi’nin baş tarafı). Peygamberimiz bize Kur’an’ı bırakmış ve ona sarıldıkça sapmayacağımızı, şaşırmayacağımızı buyurmuştur. Eğer Kur’ân yanında hadis veya sünnet denilen sözler kaynak olsaydı Peygamberimiz bunların yazılmasını yasaklamazdı. Oysa o, “Benden, Kur’ân’dan başka bir şey yazmayınız. Kur’ân’dan başka bir şey yazmış olan onu silsin” buyurmuştur.

Burada belirtmek isterim ki, elbette hadis veya sünnet de Kur’ân’ın yardımcılarıdır. Kur’ân temel yasa, hadis veya sünnet de o yasanın yönetmeliği durumundadır. Ancak yönetmelik yasaya aykırı olamaz. İkisi arasında çelişki olursa yasa değil, yönetmelik değiştirilir. Yani Kur’ân esastır. Hadis ona tabidir. Rivayet şartlarının doğruluğu yanında içeriği de Kur’ân’a uygunsa, onu açıklar nitelikte ise İslâm’ın ikinci kaynağıdır.