SORU: Kocam ve babası vefat etti. Yedi yaşında bir çocuğum var. Medeni Kanun’a göre eşimin babasından kalan miras payının tamamına çocuğum sahip. Ben bir anne olarak çocuğum reşit olana kadar bu mirası koruyup gözetmek, devamını sağlamak dışında hiçbir şey yapma hakkım olmadığını düşünüyorum. Ancak yakınlarım, ihtiyacım için kullanabileceğimi söylüyor. Annesi bile olsam yetim bir çocuğa ait mal veya parada kendi adıma tasarruf hakkım olmadığını düşünmekle hata mı ediyorum?

CEVAP: Doğru düşünüyorsunuz. Sizin çocuğunuz yanınızda yetim durumundadır. Siz evlenirsiniz, evlenmezsiniz o başka bir mesele. Ama çocuğun malını korumakla yükümlüsünüz. Onu kendi çıkarınıza kullanamazsınız. Geliri size değil, çocuğa ait olmak kaydıyla onun malını çalıştırabilir, yatırım veya ticaret yapabilirsiniz. Fakat takva sahipleri, dinde titiz davrananlar çocuğun malından hiç ücret almamayı yeğlerler. Şayet ihtiyacınız varsa, çocuğa bakmanızın karşılığında bir miktar alabilirsiniz. Bu bakım ücreti sayılır.

OLGUNLUK YAŞINA KADAR
Nisa Suresi’nin 6’ncı ayeti, ergenlik çağına varıncaya kadar yetimlerin denenmesini, ergenliğe erdiklerinde rüşde yani iyiyi kötüyü seçme gücüne kavuşmuşlarsa mallarının kendilerine verilmesini emretmektedir. Gaye, yetimlerin haklarını korumak, onların mallarının telef olmasını önlemektir. Ayetin belirttiği rüşd (olgunluk) yaşı konusunda çeşitli görüşler vardır. Genellikle müctehitler rüşd yaşını 17-18 olarak kabul etmişlerdir. İmamı Azam’a göre rüşd yaşı 18’dir. Bu yaşa vardığı halde rüşdüne eremeyen yetim, mahcur (kısıtlı) olur.

Velisi veya tayin edilen vasisi ona bakar, malını da muhafaza eder, onun adına malını işletir. Ayeti kerime, fakir velinin, himaye ettiği yetimin malından örfe göre bir miktar yemesine müsaade etmekle beraber bu müsaadeyi iyilikle, temiz niyetle, haddi aşmamak, israf etmemek şartıyla koşullandırmıştır. İhtiyacı olmayan zenginin, yetim malından yemesi tamamen yasaklanmıştır. Fakir veliye verilen müsaade, onun güç durumda, geçim sıkıntısı içinde bulunmasından ötürüdür. Müsaade edildi diye israf edercesine yetimin malını harcamak haramdır.