SORU: Değerli hocam, bir dükkânı bir başkasına devrederken hava parası adı altında bir para alınmaktadır. Bu para caiz midir?.... (Mehmet Yayıltı)
CEVAP: Hava parası avanta para ise caiz değildir. Ancak kişi, hava parası ödeyerek aldığı dükkânı, aldığı fiyata başkasına devredebilir. Çünkü o kimse dükkânı öyle almıştır. Bu gibi şeyler biraz da teamüle bağlı şeylerdir.

Kaderin iki yönü vardır

SORU: Sayın Ateş, Her gün köşenizde yazdıklarınızı okuyorum. Tümü beni aydınlatıyor, çok şükür sizin gibi bu dine kendini adamış hocalarımız var. Allah inancına ve korkusuna derinden sahip bir insanım. Ama içinden çıkamadığım bir konu var. Kader-kısmet nedir tam olarak? Büyük çerçeveler midir Allah tarafından yazılmış olan ve biz kendi seçimlerimizle bize sunulan sonuçlardan birini mi seçeriz? Kimle evleneceğin ve ne zaman ölecegin kaderde yazılıdır derler, bu ikisi doğru mu? Saygılarımla. E. D.
CEVAP: Birçok kez belirttiğim üzere kaderin iki yönü vardır. Küllî iradeye ilişkin yönü, cüz’î iradeye ilişkin yönü. Küllî irade Allah’ın yaratma iradesidir. Ona müdahale mümkün değildir. İnsanın falan veya filan aileden, ana babadan gelmesi, bedeninin özellikleri hep küllî iradeye bağlıdır. İnsan bunu değiştiremez. Bu yüzden insan bunlardan sorumlu değildir. Ama insanın aklıyla karar verip uyguladığı eylemler Cüz’î irade denilen insan iradesine göre biçimlenir. Allah bunları da bilir ama olayları insanın iradesine göre yaratır. Yapma gücünü veren Allah’tır ama insan seçer, Allah yaratır. Seçiminden ötürü insan sorumludur. İnsan isterse ibadet eder, Allah ona ibadet etme gücü verir, isterse günah işler yapar, Allah ona da o kötü işleri yapma gücü verir. Seçen insan, yaratan Allah’tır. Seçiminden ötürü insan sorumludur.
Evlenmede insanın iradesi kadar küllî iradenin de büyük etkisi vardır. Sevginiz sizin iradenizle oluştu ama ayrılmanızda küllî iradenin etkisi var. Demek ki sizin evlenmeniz küllî iradeye uygun değildi, ayrıldınız. Sonucu kadere bırakıp avunmak en doğru yoldur. Hadisi şerif size ışık tutar: “Kadere inanan, tasadan uzak kalır.”