Soru: Hocam, mesih konusu hakkında bir sürü söylentiler var. Bunun doğrusunu sizden öğrenmek istiyoruz. Saygılarımızla. (Mustafa Taktak, Cengiz Altuğ Sertel, Yücel Sertel, Fevzi Orhan, Sebahat Oruç)

Cevap: Mesih, iki anlama gelebilir. Abdest alırken başa ve ayaklara mesih, bir de âhir zamanda geleceği söylenen Mesîh. Bu arkadaşlar herhalde birincisini soruyorlar ama ben her ikisini de anlatayım.

a- Abdestte ayaklara mesh: Yüce Allah, Mâide Suresi'nin altıncı âyetinde, vücudun iki temel uzvunun yıkanmasını emretmiştir ki bunlar yüz ve kollardır. İki uç uzvunun da meshedilmesini emretmiştir ki bunlar da baş ve ayaklardır. "Yıkayınız" fiilinden sonra iki tümleç gelir. Bunlar yüz ve ellerdir. Demek ki yüz ve eller yıkanacaktır. "Meshediniz" fiilinden sonra da iki tümleç gelir, bunlar da başla ayaklardır. Demek ki bunlar da meshedilecek uzuvlardır. Ayette bu manayı son derece güçlendiren ince bir nokta vardır:

Kur'ân'da her kelime birbiriyle son derece uyumludur. Şimdi "yıkayınız" fiilinden sonra gelen iki tümleçten ilki nasıl bir tek uzvu, ikincisi iki uzvu (yani iki eli) gösteriyorsa "meshediniz" fiilinden sonra gelen iki tümleçten birincisi bir tek uzvu, ikincisi iki uzvu (iki ayağı) göstermektedir. Eğer "arculikum: ayaklarınız" tümleci, "vucuhekum: yüzleriniz"e bağlanmış olsa bu ahenk ve tenasüp bozulur ki bu, Kur'ân'ın bilinen mucizevî üslûbuna aykırı olur.

Aynı görüşü paylaşanlar
Abdullah ibn Abbâs, Peygamberimizin iki torunu Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin, Peygamberimizin Medine'deki hayatı boyunca on yıl kendisine hizmet etmiş bulunan Enes ibn Mâlik, Medine'nin ünlü kari'i Ebû Ca'fer Yezîd ibn Ka'ka', Şa'bî, İkrime, Katâde, Alkame, Hasan-ı Basrî, A'meş, Mücâhid ve Dahhâk ayakların meshedileceği görüşündedirler.

Bilindiği üzere su bulunmadığı takdirde abdest, sembolik bir temizlenme olan teyemmüme dönüşür. Teyemmümde yıkama organlarının üzeri meshedilir, mesih organları düşer. Eğer ayaklar yıkama organı olsaydı, bunların teyemmümde meshedilmesi gerekirdi.

Yıkanacak organların üstünde giysi varsa giysi açılıp organ yıkanır, giysinin üzerine meshedilmez. Ama mesih organlarının üstünde giysi varsa giysinin üzerine meshedilir. Bunun için baştaki türbanın, eşarbın ve ayaktaki çorabın veya ayakkabının üzerine meshedilebilir.

Bizde yaşlıların giydiği mest ise 50 derece sıcağın hüküm sürdüğü Hicaz'da asla giyilmez. Hz. Peygamber öyle bir mest giymiş değildir. Orada esasen insanlar pek çorap da giymezler. Çünkü sıcak insanı bunaltır. Zaten çorap ve mest üzerine meshetmenin caiz olması da ayağın mesih organı olduğunu, âyette ayakların meshedilmesinin emredildiğini kanıtlar.

* Bu konuya yarın da devam edeceğim.