Gece namazını çok seven Allah'ın Elçisi, "Fecr vakti kılınan iki rekât namaz, bana dünyadan ve dünyada bulunan herşeyden daha hayırlıdır" (Buhârî, Teheccüd: 10; Müslim, Müsâfirîn: 96; Ebû Dâvûd, Tetavvu': 26; Tırmizî, Salât: 190) buyurmuştur. Peygamberimiz, geceleri o kadar namaz kılardı ki fazla ayakta durmasından ötürü ayakları şişerdi. "Senin geçmiş ve gelecek günahın bağışlanmadı mı?" denildiğinde, "Şükreden bir kul olmayayım mı?" dedi (Buhârî, Teheccüd: 6; Müslim, Münâfikîn: 79-81). Ancak bu gece ibadeti, sadece belli gecelere özgü değil, her gece yapılması gereken bir şeydir. Berat Gecesi'ne özgü bir namaz ve ibadet yoktur. Gazâlî, bu gece her rekâtında Fatiha'dan sonra 11 İhlâs okunmak suretiyle kılınacak yüz rekât veya her rekâtında Fâtiha'dan sonra yüz İhlâs okunan on rekât namazın çok sevap olduğuna dair bir rivayet aktarmış ise de bu rivayeti eleştiren Irâkî (İhya: 1/203, dip not: 1) ile Neve-vî, bunun aslının olmadığını söylemişlerdir. Bu namazın uydurma olduğunu belirten Alî el-Karî de Berat Gecesi namazının, H. 400 (İS. 1010) yılında ortaya çıktığını belirtmektedir (el-Esrâru'l-Marfû'ah: s. 462; Dy. Vk. İA. 5/475). Yüz rekâltık bir namazın, bu tarihten daha önce Mekke'de kılındığına dair bir rivayet de vardır (Ahbâru Mekke: 3/84).

Şevkânî, el-Fevâidu'l-Mecmû'a fî'l-Ahâdîsi'l-Mavdû'a adlı eserinde şöyle diyor: "Ey Ali, kim Şaban'ın orta gecesinde yüz rekât namaz kılar da her rekâtta Fâtiha'dan sonra on kere kul huval-lâhu ehad okursa Allah onun her dileğini yapar." Bu mealdeki hadis uydurmadır. Böyle yapan kimseye verilecek sevap hakkındaki bu sözlerin uydurma olduğunu, aklı başında herkes anlar. İbn Receb'e göre Berat Gecesi'ni kutlama geleneği Ma'dân, Mekhûl ve Lokman ibn Amir gibi Şamlı tabiîlerden kalmıştır. O zamanlar, bazı zahitler tarafından hoş görülen bu kutlama, ünlü hadis bilginlerince bid'at sayılmış ve hoş karşılanmamıştır. Çünkü Peygamber ve sahâbîleri, Kur'ân'da faziletine işaret edilen Ramazan geceleri, özellikle Kadir Gecesi dışında herhangi bir geceyi, ötekilerden üstün tutmamış, hepsini de güçleri ölçüsünde ibadetle ihya etmişlerdir. Kur'ân'da işaret edilen, hadislerde de Peygamber ve sahâbîleri tarafından daha fazla ibadetle ihya edildiği belirtilen geceler, Ramazan geceleri, Kadir Gecesi ile Zi'l-Hicce'nin ilk on gecesidir. Yani Kurban Bayramı'yla son bulan on gece. Berat Gecesi ibadeti hakkında zayıf da olsa bazı rivayetler varsa da Berat Gecesi münasebetiyle tebrikleşmeler son zamanlarda ortaya çıkmış bir bid'attir. Bırakın Peygamber zamanını, bizim çocukluk zamanlarımızda dahi böyle bir şey yoktu. 20-30 yıldan beri Türkiye'de, dozajı gitgide artan Berat tebrikleşmeleri furyası başladı. Hz. Peygamber'in yapmadığı, sonradan ortaya çıkan dinsel uygulamalara bid'at denilir. Bu tür bid'atlarda aşırılığa kaçmak, bayramların sayısını çoğaltmak, asıl bayrama gölge düşürür.

Yarın: Berat Gecesi ile ilgili yazının son bölümü ve ara vermek zorunda kaldığımız "Namaz nasıl kılınır" yazımızın 5. bölümü.