Dünden devam

Halife Memun’un (786-833 M.) görevlendirdiği bilginler, dünya haritasını yapmışlardır. Ahmed Fadlullah el-Ömeri’nin, Prof. Dr. Fuat Sezgin tarafından aynen basımı yapılmış olan eserinin 292-293’üncü sayfalarında yer alan bu haritada dünyanın küre biçimi, enlem ve boylamları kırmızı çizgiyle belirtilmiştir. Haritanın bulunduğu yazma kitap, Topkapı Sarayı III. Ahmed Kütüphanesi’nde 2797/1 numaradadır. Kitabın yazarı 749 (1349 M.) tarihinde vefat ettiğine göre bu kitap, Amerika’nın keşfinden en az 144 yıl, Galile’den de 293 yıl önce yazılmıştır. Kitabın büyük bir kısmı da yazarın kendi el yazmasıdır. Memun zamanında yapılmış olan dünyanın başlıca kara ve deniz parçalarını, enlem ve boylamlarını gösteren çok önemli haritanın resmini sözkonusu kitaptan buraya aktarıyoruz. Memun, İ.S. 813-833 yılları asırda hüküm sürmüş bir Abbasi halifesidir. Kristof Kolomp ise Amerika’yı 1493 tarihinde keşfetmiştir. Demek ki Müslümanlar, Amerika’nın keşfinden 660 yıl önce dünyanın yuvarlaklığını öğrenmiş, enlem ve boylamlarını, yaptıkları dünya haritası üzerinde göstermişlerdir.

Bu da bize Kristof Kolomp’un dünyanın yuvarlaklığını, dolaylı da olsa Müslümanlardan öğrendiğini düşündürmektedir. Yukarıya Memun’un emriyle yapılmış olan dünya haritasının iki görünümü

alıntılanmıştır. Bu harita Prof. Dr. Fuat Sezgin tarafından renkli olarak basılıp yayınlanmıştır.