Bu yazımda edepten söz etmek istiyorum. Çünkü bugün edebe her şeyden daha çok ihtiyacımız var. Dinin başı edep ve ahlâktır. Edep olmayan insanda din de yoktur. Bunun içindir ki birinci tabaka mutasavvıflardan Fudayl ibn İyâd, "İyi ahlâklı facir (günahkâr) biriyle arkadaş olmayı, kötü huylu bir âbid (dindar) kişinin arkadaşlığına tercih ederim" demiştir. Şu hale bakın ki bir kişi, kendisini dindar sanan, sözüm ona dinin müdafii kesilen bazı kendini bilmezler, kendilerinden 30 - 40 yaş büyük insana, "Amerikan uşağı, lan sen kimsin?" gibi kaba ve küstah sözlerle hitap etmekten sıkılmıyor, çekinmiyor, Allah'tan da korkmuyorlar.

İşte dinin ruhunu içine sindirememiş kafaların din anlayışı bu. Saldırmak, aşağılamak, cehenneme doldurmak... Bunlar, insanları cehenneme doldurma misyonunu yüklenmişler. Dini kendi tekellerinde sanırlar. Kendilerinin bildiği din de aklın almayacağı, Kur'ân'ın pırıl pırıl, arı duru düşüncelerine ters uydurmalardır.

Yeni yayınlanan bir kitabın baş tarafında, "Kara eşeği, kadını ve köpeği şeytan sayıp bunların namazı bozacağı" sözü Peygamber'e yakıştırılmaktadır. Hâşâ Peygamber böyle bir söz söylemekten münezzehtir.

Doğasının gereği...
Kur'ân erkekten önce kadını Allah'ın lütfü sayarken Peygamber niçin onu şeytan saysın? Eğer kadın şeytansa erkek de şeytanın oğludur. Çünkü her erkeği bir kadın doğurmuştur. Eşek, özellikle kara eşek de şeytanmış. Çünkü dişisini görünce şehveti kabarırmış da (kitaptaki ifadeyi kullanmaktan hicap duyuyorum) cinselliğe kalkarmış. İzaha bakın. Yahu o hayvandır.

Doğasının gereğini yapar. Bu özellik sadece ona mı özgü? Koçlar da, tosunlar da, diğer hayvanlar da öyledir. Emir ve yasaklarla yükümlü olmayan hayvanlar içgüdülerine göre hareket ederler. Bundan ötürü onları şeytan diye nitelendirmek ne kadar sakat bir şeydir. Tam tersine rüyada eşek görmek devlete, servete, mevkiye, iyiliğe işaret sayılır. Eşek dediğimiz uysal hayvan, çağlar boyu insanoğluna hizmet etmiş, hem kendisini hem de yükünü sırtında taşımıştır.

Köpek de diğer hayvanlar gibi bir hayvandır, uluması doğasının gereğidir. Böyle bilim dışı şeyleri bugün din görüşü olarak öne sürmek, dine fayda değil zarar verir. Dine hizmet etmez, insanları dinden soğutur. Zaten İslâm'a saldıranlar işte, rivayet kitaplarında bol buldukları, asırlar öncesindeki aristokrat düşünceyi yansıtan bu uydurma malzemeyi kullanıyorlar. Bunlar Peygamber sözü değil, o çağlardaki aristokrat düşüncenin rivayet kalıplarına yansımasıdır. Bu tür kaba anlayışlardan Allah'a sığınırız ve o edep ve zarafet Peygamberinden de özür dileriz.