SORU: Her nedense gazetelerde şeriat; kara çarşaflı kadınların, cübbeli ve uzun sakallı erkeklerin fotoğrafları verilerek anlatılıyor. Gerçekte insanlara şeriatın ne olduğunu doğru dürüst açıklamak gerek. Siz, bu konuya değinirseniz, tüm Müslümanları bilgilendirmiş olursunuz. (Eray Akbaş)

CEVAP: Şer ve şürû: ağzıyla su almak, şeri’at: suya inilen patika yoldur. Kaynaktan su alma yolu anlamına gelen şeriat, vahye dayalı hukuk düzeninin adıdır. Meşru, yasal; gayrimeşru yasal olmayan, kanuna aykırı demektir. Dinsel hukuk sisteminin tümüne şeriat denilir. Kur’ân’ın tanımına göre Kur’ân ile vahyedilen din kuralları şeriatı oluşturur. Maide Suresi’nde Allah’ın, her ulusa bir şeriat ve minhac verdiği belirtilmektedir. Şeriat genel din kuralları, minhac ise şeriatın yüksek ahlakıdır. Şeriat yasal düzen, minhac bu düzeni uygulama yöntemi olarak tanımlanabilir. Abdullah ibn Abbas’ın, şeriatı (Kur’ân’ın belirlediği) anayol, minhacı da sünnet olarak açıkladığı rivayet edilir.

Buna göre şeriat, Kur’ân’ın temel yasaları, minhac da (yani sünnet) onun yönetmeliğidir. Şeriattan daha genel bir anlam taşıyan din ise iman, ibadet, muamelat ve ahlaktan oluşur. Şeriat, dinin tamamı değil, ibadet ve muamelat bölümüdür.

Kur’ân’da ne sakaldan, ne cüppeden söz edilir. Çünkü bunlar görünüştür. Oysa Kur’ân’da şeriat, özdür, içtenliktir, ihlastır, güzel ahlaktır. Peygamberimiz, “Allah sizin şekillerinize değil, gönüllerinize bakar” buyurmuş ve asıl dinin gönülden Allah’a bağlılık olduğunu vurgulamıştır. Kur’ân’da Allah’ın gönüllere baktığı, kafadaki düşünceleri bildiği vurgulanır. “O, gönüllerin taşıdığı düşünceleri bilir.” Bunun anlamı şudur: Gönlünüze dikkat edin, içinizde yanlış düşünceler taşımayın, ruhunuzun kirlenmesine yol açacak düşünceleri içinizden atın.

Din mazahir değil, mazamirdir yani dinin ruhu şekil, görüntü değil, içtir, temiz düşüncedir, iyi niyet, güzel ahlaktır. Peygamberimiz, üç defa kalbine işaret buyurarak, “Takva işte buradadır” diyerek dinin esasının gönülden Allah’a bağlılık olduğunu vurgulamıştır. Kur’ân düzeni, olgun ahlak düzenidir, kin tutmama, başkasını hor görmeme, böbürlenmeme, gurura kapılmama, bencil olmama, başkalarını kendi canına yeğleme düzenidir. Tek kelime ile Kur’ân düzeni kardeşlik, insanlık düzenidir.