Soru: Bir televizyon programında bir hocamız, Müslümanların 13-15 yaşlarından itibaren 5 vakit namaz kılmakla mükellef olduğunu, daha sonra namaza başlayanların borçlarından dolayı sadece farz namazlarını kılıp sünnet namazları, gece namazlan gibi nafile namazlarını kılmaksızın onun yerine borçları olan farz namazlarının kazalarını kılmaları gerektiğini belirtti. Hatta kaza namazları yerine sünnetleri ve diğer nafile namazlarını kılmalarının haram bile sayılabileceğini söyledi. Sizin bu konudaki düşünceniz nedir? (Hayri Uz)

Cevap: Her insan 15 veya 18 yaşında mükellef olur. Bu yaştan itibaren dini görevlerini yapması, namazlarını kılıp orucunu tutması gerekir. Özürsüz olarak namaz kılamayan kimse, özründen kurtulunca kılmadıklarını kaza eder ki bunlar da en çok bir iki günlük namazlardır. Ama bile bile yıllarca namaz kılmamış olan kimse, ismen Müslüman olsa da gerçek Müslüman sayılmaz. Çünkü Müslüman, inancına göre yaşayan insandır. Namaza başlayan biri, yeni Müslüman olmuş kişi gibi kasten kılmadığı namazları kaza etmekle yükümlü değildir. Çünkü nasıl İslâm'a yeni dönen kimse, önceki hayatında kılmadıklarını kaza etmezse, kasti olarak namaz kılmayan da önceki kılmadıklarını kaza etmez. Zira bu iki kişi arasında hiçbir fark yoktur, islâm, sözden ibaret değildir.

Namaza başlayan kimse, farzları kılmakla yükümlüdür. Sünnetleri kılarsa daha çok sevap alır. Kılmazsa günah işlemez. Gece namazı, Kuran'da en çok vurgulanan namazdır. Kuran'in vurguladığı bu namazı kılmayı günah saymak tam anlamıyla cehalettir. Kasten yıllarca namaz kılmamış olan kimse, Allah'tan af ve mağfiret diler, bir daha namazlarını ihmal etmez, özellikle gece namazlarına dikkat etmelidir. Çünkü Allah katında en makbul namaz, seher vakti kılınan namazdır. Kişi, gününe namazla başlamalı (sabah namazı), gününü namazla bitirmelidir (akşam-yatsı namazı). Peygamberimiz döneminde, bile bile terk edilmiş namazların kazası diye bir uygulama olmamıştır. Biz, dini Peygamberimizden öğrenmeliyiz.

Hacet namazı ne zaman kılınır?
Okurum Mustafa Boz, hacet namazının ne olduğunu ve ne zaman kılındığını soruyor. Hacet kelimesi ihtiyaç, dilek anlamlarına gelir. Kişinin bir dileğinin kabulü için kılınacak namaza da hacet namazı denir. Herhangi bir muradı, dileği olan kimse, yatsı namazından sonra abdest alır, iki veya dört rekât (bir rivayete göre on iki rekât) namaz kılar. Allah'a hamd-ü sena, Resulüne salat ve selamdan sonra hacet duasını okuyup muradının olmasını Allah'tan ister. Hacet namazının birinci rekâtında Fatiha'dan sonra üç ayete'l-kürsî, diğer üç rekâtında Fatiha'dan sonra birer defa İhlâs ve Kul-eûzu birabbi'l-felakı, Kul-eûzu bi-rabbi'n-nâsi okunması hakkında bir hadisi şerif vardır.

Tirmizi ve Ibn Mace'nin ifadesine göre Peygamberimiz, hacet namazını şöyle tarif etmişlerdir: "Bir kimsenin Allah'tan bir isteği olursa abdest alsın, iki rekât namaz kılsın. Allah'a hamdetsin. Peygamber'e salat getirsin, sonra şöyle desin: Lâ-ilâhe illâllahu'l-halîmu'l-kerîm. Subhânella-hi rabbi'l-arşi'l azîm. Elhamdu lillâhi rab-bi'1-âlemin. Es'eluke mûcibâti rahmetike ve azâime mağfiratike ve'l-ğanîmete min-kulli birrin ve's-selâmete min-kulli ismin. Lâte-da'lenâ zenben illâ ğaferteh velâ hemmen illâ ferracteh velâ hâceten hiye leke rıdan illâ kadaytehâ yâ erhamer-râhimîn."

Manası: "Halim, kerim Allah'tan başka tanrı yoktur. Büyük arş sahibi Allah'ı tespih ederim. Hamd, âlemlerin Rabbine mahsustur. Ya Rabbi, senden rahmetinin gereklerini, bağış kararlarını, her iyiliğe ermeyi, her günahtan kurtulmayı isterim. Rabbimiz, bizim için bağışlamadığın bir günah, sevince çevirmediğin bir tasa bırakma, senin rızana uygun olan her ihtiyacımızı, her muradımızı ver, ey merhametlilerin en merhametlisi."

Kişi, bu duayı okuduktan sonra dileği ne ise onu ister.