SORU: “O ümmi Peygamber, temiz şeyleri helal, pis, çirkin şeyleri haram kılar” (Araf 157) ayetine göre peygamberimizin haram ve helal kılma yetkisinin olabileceğini söylememiz mümkün olabilir mi?

CEVAP: Araf 157’nci ayette Hz. Peygamber’in, kendisine gelen vahiylerle insanlara güzel şeyleri helal kıldığı, çirkin şeyleri de yasakladığı vurgulanmaktadır. Ayetin amacı, Peygamber’in tebliğ ettiği din kurallarının, hükümlerin kendi sözleri değil, kendisine gelen vahiy sözleri olduğunu belirtmektir. Kıyamete kadar geçerli olan din, sadece vahiyle konulmuş olan hükümlerdir. Bunlar tüm insanları bağlar. Haramlar da vahiylerle sabit olan yasaklardır.

Necm Suresi’nde Peygamber’in meleğin vahyiyle konuştuğu, kendisinin o meleğin direktifiyle hareket ettiği anlatılmaktadır. Yoksa Peygamber’in bir insan olarak söylediği her sözün vahiy olduğu söylenmiyor. Çünkü bu mantıklı olmaz. Kur’ân da vahiy dışında Peygamber’in bir insan olduğunu vurgular. Peygamber’in her sözünü vahiy kabul etmek ve dolayısıyla onun çeşitli şartlar içinde, o şartlara uygun olarak söylediği geçici sözleri tüm zamanlar için aynen Kur’ân vahyi gibi din hükmü kabul etmek dini güçleştirir ve çağların dışına atar.

Bilindiği üzere Hz. Peygamber nübüvveti yanında aynı zamanda bir komutan, bir devlet başkanıydı. Savaşlarda ve günlük olaylarda o zamanın şartlarına uygun hükümler verirdi. Şimdi bu hükümleri şartlarından koparıp bu güne taşımak doğru olmaz. Peygamber zamanındaki savaş şartları ve taktikleri başkaydı, bugün başkadır. Kılıç, yay ve ok savaşlarını atom savaşlarına uygularsanız sonuç alamazsınız. İşte Peygamber’in devlet başkanı ve komutan olarak zamanın şartlarına göre verdiği hükümler o dönem için uyulması gereken hükümlerdi.

Komutana itaat olmazsa olumlu sonuç alınamaz. Peygamberimizin o şartlar içindeki emirleri Kur’ân-ı Kerîm’in hükümleri gibi ebedi haram ve helal hükümleri değildir. Peygamber’in, Kur’ân’ın ruhuna uygun olarak verdiği hükümlerin bizzat kendisine değil, ruhuna bakılır. Peygamber’in o hükümleri vermekteki amacı neydi? Şimdi o amaca ulaşmak için ne yapmak gerekir? Peygamber’in motamot sözleri değil, amaçları ümmete yol gösterir. Ümmetin bu amaçlar doğrultusunda hareket etmesi gerekir.