SORU: Kasıtlı olarak Ramazan orucunu bozan bir kimsenin, 61 gün aralıksız olarak oruç mu tutması gerekir? (Kerem Işlak)
CEVAP: Kasıtsız oruç bozmanın günahı yoktur. Kasıtlı olarak orucu bozmak haramdır, günahtır. Her ne suretle olursa olsun bozulan orucun cezası, yerine sadece bir gün oruç tutmaktır. 61 gün ardı ardına oruç tutmak hem Kur’ân’ın “Cezanın, işlenen suça denk olması gereği”ne aykırıdır hem de bunun bir delili yoktur. Çünkü Peygamberimiz döneminde böyle bir uygulama fiilen olmamıştır. Bir tek rivayet var ki onda da Peygamberimizin, “60 gün oruç tutabilir misin?” sorusuna, kasten orucunu bozmuş olan kimse bir günün orucuna dayanamadığını, 60 gün oruç asla tutamayacağını söylemiş, peygamberimiz ona bir sepet hurma vermiş, bunu günahına kefaret olarak dağıtmasını emretmiş. Adam da kendi evinden daha fakir bir ev bulunmadığını söyleyince Peygamberimiz, hurmayı götürüp çoluk çocuğuyla birlikte yemesini emretmiştir. Bu rivayette adam 60 gün oruç tutmuyor ki. Eğer böyle bir zorunluluk olsaydı, o kişiye mutlaka 60 gün oruç tutması emredilirdi.
Ayrıca Kur’ân, kötülüğün cezasının ancak dengi bir kötülük olacağını yani cezanın suça denk olması gerektiğini vurgular. Affetmenin ise daha hayırlı olduğunu belirtir. Allah bu yasayı koymuşken bir gün yerine 61 gün ceza ödemek bu yasaya aykırıdır. Zaten böyle bir şey fiilen de mümkün değildir.
Cem uygulaması farklı
LALE Işık adlı okuruma, gönderdiği mektubunda dile getirdiği güzel düşünceleri için teşekkür ederim. Almanya’dan Kays Mutlu, İran seyahatim üzerine yazdığım yazıda geçen bir konunun açıklığa kavuşturulmasını isteyerek diyor ki: “Bir yazınızda cem namazını tarif ederken ‘iki namazın arasında sünnet kılmayın’ dediğinizi hatırlıyorum. İran’daki uygulamada ise siz, arada iki rekât sünnet kılmışsınız” diyor.
CEM hakkındaki yazımı doğru anlamışsınız. Ben o yazımda İran’daki uygulamadan söz ettim. Yoksa bizim sünni kitaplarında cem durumunda iki namaz arasına nafile sokulmayacağı yazılıdır. Ben de genelde bunu anlatıyorum ama İran’da ve Irak’ta öyle değil. İki farz namaz arasına bir tesbih veya nafile sokuyorlar. Böylece iki namazın ayrı namaz olduğunu belirlemiş oluyorlar. Bir namaz kılınmış, biraz beklenmiş, sonra ikinci namaz kılınmış olur. Oralardaki uygulama böyledir.
