Soru: Bir hadiste, "Ramazan ayında cennet kapıları açılır, cehennem kapıları kapanır ve şeytanlar zincirlere vurulur" deniyor. Bu hadiste ne anlatılmak isteniyor? Ayrıca, "Cennette Reyyan denilen bir kapı vardır. Oradan ancak oruç tutanlar girecektir" deniyor. Elbette doğrusunu Allah bilir ama namaz en önemli ibadet değil midir? (Celal Güneri)

Cevap: Bu hadis, Ramazan orucunun feyiz ve bereketini, bu ayda Allah'ın rahmetinin daha bir coşkusunu belirten ve insanları Ramazan orucunu özenle tutmaya teşvik eden mecazi bir anlam taşır. Yoksa zaten cennet kapıları, inananlar için her zaman açıktır: "Rablerinin (azabından) korunanlar da bölük bölük cennete sevk edilmişlerdir. Kapıları daha önce açılmış bulunan cennete vardıklarında onun bekçileri onlara, 'Selam size, (ne) hoşsunuz, ebedi kalmak üzere buraya girin' demişlerdir" (Zümer: 73).

'Elçiler gelmedi mi?'
Cehennem ise cezaevidir. Cezaevinin kapısı sürekli kapalı tutulur. Ancak hükümlüler getirildiğinde hemen kapı açılır, hükümlüler içeri konduktan sonra kapıları tekrar kapanır. İşte cehennemin kapıları da öyledir. Sadece cehennemlikler getirildiğinde açılıp onlar içeri konunca kapatılır:

"Nankörler, bölük bölük cehenneme sürülmüşlerdir. Oraya geldikleri zaman, kapıları açılan cehennemin bekçileri onlara şöyle demiştir: 'Kendi aranızdan, Rabbinizin ayetlerini size okuyan ve sizi bu gününüzle karşılaşacağınız hakkında uyaran elçiler gelmedi mi?' Onlar da, 'Evet geldi' demişlerdir. Ama kâfirlere azap sözü hak olmuştur (kâfirler azap hükmünü giymeyi hak etmişlerdir). 'O halde içinde ebedi kalmak üzere cehennemin kapılarından girin. Kibirlenenlerin yeri ne kötüymüş' denilmiştir" (Zümer: 71-72).

En makbul ibadet
Gelelim diğer sorunuza. Oruç tutanların, Reyyan denilen özel kapıdan geçeceklerini bildiren hadis de yine oruç ibadetine terğîb (özendirme) türünden bir ifade taşır. Oruç, riya karışmadığı için Allah katında en makbul ibadet ise de riya karışmayan namaz oruçtan da üstün bir ibadettir. Çünkü oruç yılda bir ayken, namaz günde beş kez kılınmaktadır.

Oruç özür dolayısıyla düşerken namaz hiçbir özürle düşmez. Hasta olan, oturduğu veya yattığı yerde kılar. Organlarını kıpırdatamayan, sadece gönülden Allah'ın anar. Cennete Reyyan kapısından geçecek olanlar, kendilerini tümüyle Hakk'ın buyruğuna vererek Allah'a teslim olarak oruç tutanlardır. Ayrıca hadisteki Reyyan söyleminde edebi bir husus vardır: Reyyan, suya kanmış demektir. Özellikle yaz aylarında oruç tutan insanın, susuzluktan bağrı yanar. İşte Allah rızası için susuzluğa tahammül eden insan, eylemine uygun bir ödül olarak ahirette cennete, suya tam kanmışların kapısından sokulmaktadır.