* Dünden devam
Yunus Emre, Hacı Bektaş’ın (Taptuk Emre vasıtasıyla) talebesidir. Ancak Türk tarihinde iki büyük Yunus Emre vardır. Birisi Bursalı Yunus Emre, diğeri asıl büyük Yunus Emre. Meşhur “Şol cennetin ırmakları akar Allah deyu deyu” ilahisi Bursalı Yunus Emre’ye aittir. Asıl büyük Yunus Emre bu değildir. Asıl Yunus Emre, Hacı Bektaş’ın çağında, Niğde’ye bağlı Sivrihisar’da yaşamış, Hacı Bektaş’a gidip gelmiştir. Hacı Bektaş’ın bu Yunus Emre üzerindeki etkisi çok açıktır. Sanki Yunus, Hacı Bektaş’ın “Makalat”ını nazm etmiş (şiire dökmüş) ve aynı temaları işlemiştir.

4 KAPI VE 40 MAKAM
Bu Yunus Emre dört kapıdan, kırk makamdan, üçyüz altmış menzilden, vücut şehrinden söz eder. Bunlar Makalat’ın konularıdır. Esat Coşan merhuma göre (bu yargısını ikimiz de Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde asistanken kendisi bana da bizzat söylemişti), Yunus ne ise Hacı Bektaş da odur, Hacı Bektaş ne ise Yunus da odur. Mevlana ne ise Yunus da odur, Yunus ne ise Mevlana da odur. Hacı Bektaş ne ise Mevlana da odur. Hepsi aynı ekolün insanlarıdır. (Prof. Dr. Esat Coşan, Hacı Bektaş-ı Veli, s. 37-42, İstanbul, 1995)

ANADOLU’DA DOĞMUŞ
Bektaşilik, Hacı Bektaş-ı Veli’nin düşünce ve görüşlerini temel alan Balım Sultan (ö. 1516) tarafından kurulmuş, büyük şehirlerde değil, Anadolu’nun ortasında, ıssız bir köyde doğmuştur. Ulemanın gözünden uzak kaldığı gibi şehirlilerden çok köylüler ve yerliler arasında yayılmış, hatta çoğu zaman göze bile çarpmamıştır. Ancak tamamen kurulup dal budak saldıktan sonra varlığı anlaşılmıştır. Daha sonra tarikat, özellikle Anadolu’da yayılmıştır. Bu yayılmada Bektaşiliğin Yeniçeri Ocağı ile ilgisinin de etkisi vardır. Bundan dolayı Osmanlı Devleti, 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırırken Bektaşiliği de yasaklamak zorunda kalmıştır.
* YARIN: Bektaşiler gizliliğe önem verirler.