Hocam size bazı arkadaşlarla yaptığımız konuşmalarda aklımıza takılan bir konuyu sormak istiyorum. Bizlerin bildiği kadarıyla Kur'ân-ı Kerîm'de bazı âyetler indikten sonra başka âyetle hükmü ortadan kaldırılmış, denmektedir. Buradan önce inmiş olan âyetin hükmünün tamamen kalktığı sonucu mu çıkar? Eğer hükmü ortadan kalkmış ise bu âyet Kur'ânı Kerîm'de neden kalmıştır? Bu konuda sizden bir açıklama alabilirsek çok memnun olacağız. Saygı ve selamlar sunarız.
İbrahim Sönmez.

Cevap: Kur'ân âyetlerinin hiçbiri belli bir zamana mahsus değil, tüm zamanlar için indirilmiştir. Her âyetin hükmü geçerlidir. Ayetler arasında çelişki ve aykırılık bulunmadığı için önce gelmiş olan bazı âyetlerin, sonra gelen âyetlerle neshedildiği, yani yürürlükten kaldırıldığı görüşü, Kur'ân'a ters, tutarsız bir görüştür. Bu görüş, Kur'ân'ı bütünüyle kavrayamamış, rivayetleri Kur'ân'ın üstüne çıkarmış olan dar görüşlülerin düşüncesidir, bir fantezidir. Zira Kur'ân'a göre "Allah'ın kelimeleri değiştirilemez.", "Allah katında söz değiştirilmez.", "Kur'ân âyetleri arasında bir çelişki ve aykırılık yoktur." Allah katında söz değiştirilemeyeceğine, Allah'ın sözleri değiştirilemeyeceğine ve Kur'ân sözleri arasında bir çelişki, birbirine aykırılık bulunmadığına göre nesih (birbirini hükümsüz kılma) olgusu da yoktur. Çünkü nesih, ancak ihtilaflı, çelişkili sözler arasında olur.

Kur'ân'da nesih olgusundan söz edilir ama bu, Kur'ân âyetleri arasında vuku bulan bir şey değildir. Sadece daha önceki dinlerde bulunan bazı ağır hükümleri Kur'ân kaldırmıştır. Kur'ân kendinden önceki Kitapları doğrular. Ancak onlara insan yorumuyla sokulmuş bulunan bazı ağır hükümleri kaldırır. Daha önceki kitapların bazı hükümlerini Müslümanlar için tadil eder. İşte Kur'ân'da anlatılan nesih budur. Zaten nesihten söz eden âyetler de bu bağlamda bulunmaktadır.

Bir de ilk vahiy dönemlerinde imkânsızlık dolayısıyla yazılamadığı için Hz. Peygamber'in, unuttuğu bazı âyetlerin yerine yenileri gelmiş olabilir.

Bunun dışında Kur'ân'da bulunan âyetler arasında nesih söz konusu değildir. Bu konuda ne Kur'ân'da, ne de Peygamber'in sözlerinde en ufak bir kanıt vardır. Bu ayrıntı için Kur'ân'da Nesh Meslesi adlı eserimizi, yahut Kur'ân Ansiklopedisi adlı eserimizin "Nesih" maddesini okuyunuz.