Soru: 1- Cuma namazında 4 rekâtlık sünnetten sonra müezzin iç ezanı okumaktadır. Buna neden gerek görmüş olabilir? 2- Camilerde, ev veya daha uygun yerlerde mevlit okunurken (Kur'ân-ı Kerîm hariç) mevlidin ruhuna ve makamına uygun ney, kudüm ve Türk sanat müziğinde kullanılan kemençeyle hafif şekilde eşlik edilirse günah olur mu? 3- Büyüklerimiz, her işe başlarken sağ ayak veya sağ eli kullanmamızı tavsiye ederler. Bunun tersini yaparsak günaha girmiş olur muyuz? (M. Sinan Öztan / İzmir)

Cevap: 1- Hz. Peygamber döneminde cuma vaktinde tek ezan okunurdu. O da şimdi iç ezan dediğimiz, hutbeden önce okunan ezandı. Ancak Hz. Osman zamanında cemaatin çoğaldığı ve insanların gecikmeden namaza yetişmeleri için bir ilk çağrı mahiyetinde yüksek bir yerden okunan birinci ezan, yani dış ezan ihdas edildi. Asıl sünnet olan bu dış ezan değil, hutbeden önce okunan ezandır. Dış ezan dediğimiz birinci ezan, Hz. Osman'ın uygulamasıdır.

Bu ezan okunmasa bir şey olmaz. Ama artık asırlardan beri yerleşmiş bir geleneğin terk edilmesini kamuoyu kabul etmez. Okunması da aslında yerindedir. Çünkü bu ezanı duyan iş güç sahipleri, namaza hazırlanırlar, iş yerlerini kapatırlar, abdest alıp camiye gelirler. Erken gelenler nafile namaz kılarlar. Böylece hutbeye daha büyük bir cemaatin katılımı sağlanmış olur.

Günahla ilgisi yok
2- Mevlid; farz, sünnet veya nafile türünden bir ibadet değil, Peygamber sevgisini canlandıran şiirler demetidir. Mevlidin ney veya sanat müziği eşliğinde okunmasında sakınca yoktur. Ancak mabetlere, mescitlere, camilere böyle saz, müzik aletlerinin sokulmasını doğru bulmam. Camiler sadeliğini korumalı, Peygamber'in yaptığı ibadetler aynen o şekilde korunmalıdır.

3- Bir işe başlarken sağdan başlamak, sağ adımı atmak, sağ eliyle almak, tutmak sünnettir. Peygamberimiz, "Teyâmenû mâ'steta'tum: Elinizden geldiğince sağdan başlayınız" buyurmuştur. Ayrıca sağ uğur sayılır. Ahirette iyilerin eylem tutanaklan sağ yanlarından verilecektir. İşte bu gerekçeler dolayısıyla sağ el veya ayakla başlamak uygundur. Fakat soldan başlamak da günah değildir. Sağdan başlamak sadece bir efdaliyyet, uygunluk bildirir.

Bunun günah ve sevaplıkla ilgisi yoktur. Kimi solaktır, sağ eliyle yemek yiyemez, yazı yazamaz. Böyle insanlar, sol elleriyle yazdıkları veya yedikleri için günah işlemiş olmazlar. Günah, Kur'ân'ın yasaklarından birini yapmaktır. Kur'ân'da sol elle iş yapmak yasaklanmadığına göre sol elle başlamak da günah değildir. Özetle, sağ sol el veya ayağı kullanmanın günah ve sevapla ilgisi yoktur.