Soru: Her şeyin sebebi, başlangıç noktası nedir? Allah neden bizi yaratır? (A. U.)

Cevap: Allah, kendi isim ve sıfatlarının eyleme geçmesi için bizleri, tüm yaratıkları yaratmıştır. Işıksız güneş olur mu? Güneş, ancak ışığıyla bilinir. Allah da ancak yaratıklarıyla bilinir. Zâriyât Suresi'nde, "Ben, cinleri ve insanları bana ibadet etmeleri için yarattım" (Zâriyat 56) buyurulmuştur. Abdullah İbn Abbâs, bu ayetteki, "Bana ibadet etmeleri" sözünü, "Beni tanımaları" şeklinde açıklamıştır. İşte yaratılışın amacı, Allah'ın isim ve sıfatlarının ortaya çıkması, tanınmasıdır. Allah yaratıcıdır. Yarattığı bir şey olmadıktan sonra yaratıcılığının bir değeri olmaz.

Allah biçim verendir. Biçim verdiği bir şey yoksa bu sıfatının da bir anlamı olmaz. Allah besleyicidir. Beslediği varlıklar yoksa besleyiciliğinin ne değeri kalır? Özetle, yaratıksız, yaratıcı olmaz. Baştan başa bu evren Allah'ın isim ve sıfatlarının bir görüntüsüdür. Kendinizi düşünün. Sizin asıl varlığınız, "Ben" dediğiniz değişmez kişiliğinizdir. Ama organlarınız, o "Ben"in dışa açılımıdır. Bu organlar olmasa da içsel "Ben"iniz vardır. Vardır ama onun varlığı ancak bedenle, bedenin organlarıyla ortaya çıkar. Ben'in dışa açılımı olan beden organları, zamanla değişir.

Her canlıdaki beden değişimleri bilinen bir şeydir. Çocukluk, gençlik, ihtiyarlık. Birkaç yıl içinde bütün beden hücreleri değişir. Şimdiki beden, birkaç yıl sonra başka bir beden oluverir. Ama her cana asıl benliğini veren içsel "Ben" değişmediği için herhangi bir suçlu, yıllar sonra da yakalansa cezalandırılır. Cezalandırılan, değişmiş olan beden değil, gerçekte o bedene asıl bireyselliğini veren içsel "Ben''dir. Bu bir benzetmedir. Yaratıklar olmasa da Allah'ın zatı vardır. Zaten Peygamberimiz, "Allah varken bir şey yoktu. O yine ezelde olduğu gibidir" sözüyle bu gerçeği anlatmıştır. Allah'ın zatı bilinmez. Ama O zat, isim ve sıfatlarıyla evrende kendini gösterir. Bu varlıkların her biri, havada uçan kuşlar, dalgalanan denizler, akan ırmaklar, bulutlar, rüzgârlar, tüm doğa olayları ve tüm varlıklar kendilerinin gerisinde Allah olduğunu gösterir. "Başlangıç ondandır, dönüş de O'nadir."

Kaparo helâl mi haram mı?
Soru: Bir malı alırken verilen kaparo, daha sonra malı almaktan vazgeçen kişiye verilmezse bu helal midir? (Tayfur Ünsal)

Cevap: Bu husus, alanla satan arasındaki sözleşmeye bağlıdır. Kaparoyu alan kimse, geri dönüldüğü takdirde parayı İade etmeyeceğini söylemiş, alıcı da buna razı olmuşsa kaparoyu iade etmeyebilir. Çünkü o da o malın satıldığını düşünerek başka birisine satmaz, alıcı da pişman olup dönerse satıcı zarara uğrar. Ama her ne olursa olsun kaparonun iade edilmemesi dinen caiz olsa da takvaya uygun değildir. Takva sahipleri, aldıkları kaparoyu geri verirler.