Soru: "Kur'an'da Peygamberler Tarihi" adlı eserinizin 44'üncü sayfasında, "Eğer Allah, sizi azdırmak diliyorsa, ben size öğüt de vermek istesem öğüdüm size yarar sağlamaz" diye bir ifadeye yer veriyorsunuz. Buna göre azmak, daha doğru bir ifadeyle azdırılmak Allah'ın inisiyatifine mi bırakılmış? Yoksa burada fark edemediğim ince bir nokta mı var?
(Mehmet Başak)

Cevap: Bu ifade herhangi bir söz değil, Kur'ân'in bir ayetidir. Bu ayet, Hz. Nuh'un tüm çağrılarına rağmen olumlu yanıt vermeyen kavmine kızgınlığını yansıtan sözünü nakletmektedir. Kavmi, her türlü kanıta ve mucizeye rağmen Nuh'un sözlerini dinlememiş, inanmamışlardır. Bu durum karşısında umutsuzluk içine düşen Nuh, kavminin böyle inançsızlıkta diretmesine bir yorum bulamamış, bunu ancak onlara imanın nasip olmadığı şeklinde yorumlayarak, "Eğer Allah, sizi azdırmak diliyorsa, ben size öğüt de etmek istesem, öğüdüm size yarar sağlamaz. Rabbiniz O'dur ve siz O'na döndürüleceksiniz" (Hud Suresi: 34) demiştir. Bu tıpkı tüm izahlara rağmen gerçeği görmeyen insana bizim, "Allah gözünü kör etmiş, gerçeği görmüyor" dememiz gibidir. Nuh'un bu sözünden Allah'ın, o insanları doğru yoldan çıkarıp azdırdığı anlamına gelmez. Allah onlara seçim özgürlüğü vermiştir. Allah, kendisine yöneleni kendisine iletir. Kendisine yönelmek istemeyen insan zaten sapıktır, azgınlık içindedir. Allah o kimseyi doğru yola iletmez, bulunduğu halde bırakır. İşte Allah'ın şaşırtması veya azdırması ifadeleri, Allah'ın kendisine yönelmek istemeyeni, bulunduğu sapıklık ve azgınlık içinde bırakması, onu doğru yola zorlamaması demektir. Zorlasa kimse şaşıramaz, sapıtamaz. Bu durumda da insan eylemlerinden sorumlu olmaz. Dinde zorlama yoktur.

Özürle kılınmayan namaz kaza edilir!
Soru: Hocam beş vakit namaz kılmaya başladım. 18 yaşıma yeni bastım. Geçmiş yılların kaza namazını nasıl telafi edebilirim?

Cevap: 18 yaşındasın. İmamı A'zam'a göre zaten sen yeni sorumluluk yaşına girmişsin. Namaza başladığına göre devam et. Bundan sonra aksatmamaya çalış. Özürsüz olarak geçmiş yılların namaz kazası yoktur. Ancak özürle kılınmayan çok yakın zamandaki bir veya birkaç vakit namaz, sırasıyla kaza edilir. Geçmiş yıllarda özürsüz olarak kılınmamış olan namazlar için Allah'tan af dilemek gerekir. Ama mutlaka kılmak istiyorsan, her farz namaz için kamet getirip kılarsın. Ayrıntıyı burada yazmama gerek yok. Herhangi bir ilmihal kitabından okuyup öğrenebilirsin.