SORU: Abdest alırken ağza burna

su vermek, kulağı ve enseyi mesh etmek farz mı? Bunun açıklaması Maide Suresi’nde var mı? (Aydın Ezel)

CEVAP: Abdestin farzı dörttür: 1- Yüzü yıkamak, 2- Elleri ve kolları yıkamak,

3- Başı mesh etmek, 4- Ayakları aşıklara kadar mesh etmek. Ağza burna su vermek Peygamberimizin uygulaması olması dolayısıyla sünnettir. Namaz kılabilmek için abdest almayı emreden Maide Suresi’nin 6’ncı ayetine göre ayakların mesh edilmesi farzdır. Çünkü ayetin “Yıkayınız yüzlerinizi ve ellerinizi de dirseklere kadar” cümlesinde, yüzün ve dirseklere kadar ellerin yıkanması, “Meshediniz başlarınızı ve aşıklara kadar ayaklarınızı” cümlesinde de başın ve aşıklara kadar ayakların mesh edilmesi emredilmektedir. Ayakların mesh edileceği, teyemmümden de anlaşılır. Su yokluğunda veya darlığında abdest yerine teyemmüm edilir.

Yani temiz toprağa vurulan avuçlar önce yüze sürülür. Sonra bir kez daha toprağa vurulan avuçlar kollara sürülür. Teyemmüm durumunda yıkama organı olan yüz ve el-kollar meshe çevrilir. Ama mesih organı olan baş ve ayaklar düşer. Onların mesh edilmesi gerekmez.

Giysi üzerine mesh edilir

Abdestte ayakların yıkanması gerekseydi teyemmümde onların da mesh edilmesi emredilirdi. Oysa ayette böyle bir hüküm yoktur. Su darlığı yaşadığımız şu günlerde ayetin hükmüne dönerek ayakları mesh etmekle yetinmek büyük ölçüde tasarruf sağlar. Kur’ân yıkamayı değil, mesh etmeyi emrediyor. Mesh edilecek organların üzerinde giysi varsa o giysinin çıkarılmasına gerek yoktur. Giysi üzerine mesh edilebilir. Başa dolanmış sarık, örtü, ayağa giyilmiş çorap üzerine de mesh edilebilir.

Soğuk bölgelerde ayakların yıkanması, güç olduğu gibi üşütüp hasta olmaya da neden olabilir. Oralarda da ayakların mesh edilmesi büyük kolaylıktır. Allah dinde güçlük bırakmamıştır. Allah insanlara zorluk değil kolaylık ister. Din kolaylıktır. İşte bunlar dinin temel prensipleridir. Dinde önemli olan gönlü temizlemektir. Peygamberimiz kalbini göstererek üç kez “Takva, Allah’a bağlılık işte buradadır” buyurmuştur.